استفاده از مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل در گزینش ارقام متحمل به سرما در برخی از گونه‌های شبدر

Abstract

به منظور بررسی مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل و صفات فیزیولوژیک در گونه‌های شبدر در دماهای پایین آزمایشی در سال 91‌-1390 در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با 10 رقم شبدر به صورت کرت‌های خرد شده در زمان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سه زمان نمونه‌برداری در مزرعه اجرا شد. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ‌های شبدر از نظر مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل برگ و صفات فیزیولوژیک در دمای پایین تفاوت معنی‌دار وجود داشت. مؤلفه Fv/Fm (755/0–597/0) نشان داد که تنش دما پایین بر ژنوتیپ‌های شبدر موثر بود. بیشترین مقدار Fv/Fm مربوط به گونه شبدر ایرانی و حداقل آن مربوط به گونه شبدر قرمز بود و از این نظر نسبت به سرما متحمل‌ترین و حساس‌ترین گونه‌ها شناسایی شدند. عدد کلروفیل بیشترین همبستگی معنی‌دار را با مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل برگ در شرایط تاریکی داشت. با توجه به نتایج این پژوهش از بین مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل‌، مؤلفه حداکثر عملکرد کوانتومی فتوسیستم II (Fv/Fm) و از بین صفات فیزیولوژیک، حداکثر نشت سلولی (EL) و عدد کلروفیل (CCI) معیارهای مناسب برای انتخاب ارقام شبدر متحمل به تنش دماهای پایین می‌باشند.