بررسی فنولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد کلزا (.Brassica napus L) در تاریخ‌های مختلف کاشت در استان خوزستان

Abstract

با توجه به واکنش کلزا نسبت به تاریخ کاشت بررسی عملکرد دانه بر مبنای فنولوژی گیاه شاخصی مناسب برای تعیین تاریخ کاشت می‌باشد. این آزمایش با هدف تجزیه و تحلیل کمی عملکردکلزا هیبرید هایولا401 در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تاریخ کاشت از اول آبان لغایت دهم آذر به فاصله 10 روز با چهار تکرار اجرا گردید. مدت اجرای پژوهش دو سال زراعی 86-1385 و 87-1386 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان بود. نتایج نشان داد اثر تاریخ کاشت بر کلیه صفات و اثر متقابل سال × تاریخ کاشت بجز بر فاصله زمانی کاشت تا سبز شدن، تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه بر سایر صفات اثر معنی‌داری داشت. کمترین فاصله زمانی کاشت تا سبز شدن، بیشترین طول دوره گلدهی و رسیدگی، بیشترین ارتفاع ساقه، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و روغن در تاریخ کاشت اول آبان بود. بر اساس توابع رگرسیونی به ازاء هر روز تاخیر نسبت به تاریخ کاشت اول آبان عملکرد دانه و روغن حدود 1٪ کاهش یافت. بطور کلی تاخیر در کاشت سبب کاهش دوره‌های رشد رویشی و زایشی و بی ثباتی عملکرد دانه شد. بر اساس نتایج این آزمایش دامنه تاریخ کاشت اول تا دهم آبان به عنوان تاریخ کاشت مطلوب و دوره 10 لغایت 20 آبان نیز با در نظر گرفتن حدود 20 درصد کاهش عملکرد قابل توصیه می‌باشد.