منظر شهرى بیانى از مدنیت جامعه

Abstract

شهر محصول مستقیم جامعه‌ای است که در آن زندگى می‌کند و گوناگونى منظر شهرها در تاریخ و جغرافیاى جهان، معلول اندیشه متفاوت مدنى جوامع می‌باشد. شهرهاى فلات ایران به تبعِ تجربه تمدن‌های مختلف در یک بستر بوم‌شناختی و فرهنگى، منظر ویژه‌ای به خود گرفته است؛ لذا سیما و منظر شهر می‌تواند معیارى باشد جهت بررسى روند تحولات جامعه و فهم اندیشه مدنى آن. بدیهى است به دلیل تمایز ساختار و اندیشه مدنى جوامع، سهم حضور عرصه‌های آن در ایجاد فضاهاى شهرى و شکل‌گیری منظر آن‌ها متغیر خواهد بود. شهر توسط عناصر منظر و از طریق نظام خاصى که بین آن عناصر برقرار می‌شود شکل گرفته و واجد هویت مکانى و اجتماعى شده است و خواندن آن به مثابه یک متن نیازمند آگاهى از قواعد و دستور زبان منظر می‌باشد. از این رو قرائت منظر شهر براى پى بردن به آن دستور زبان و به منظور حفظ منظر و تعیین خط مشى توسعه براى آینده‌ای که انتظارات و مناسباتش متفاوت خواهد بود ضرورى می‌باشد. زیربناى تحلیلى بحث این نکته است که ارتباطى بین ماهیت اجتماعى و سیاسى فضاهاى شهرى و منظر آن برقرار است که با قرائت آن می‌توان سهم حضور بخش‌هاى یک جامعه را در شکل گرفتن منظر آن شهر باز جست.