آنالیز رشد و روند تغییرات برخی صفات سیب‌ زمینی رقم آگریا در تاریخ‌های مختلف کاشت

Abstract

به منظور بررسی شاخص‌های رشد و روند تغییرات برخی صفات در سه رقم سیب‌زمینی آگریا، مارفونا و پیکاسو با خصوصیات ژنوتیپی و فنوتیپی متفاوت این پژوهش در قالب طرح کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی 400 هکتاری مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال‌های 1382 و 1383 اجرا شد. تاریخ کاشت در پنج سطح (بیست فروردین، پنج اردیبهشت، بیست اردیبهشت، پنج خرداد، بیست خرداد) به عنوان کرت اصلی و ارقام (آگریا، پیکاسو و مارفونا) در سه سطح به عنوان کرت فرعی درنظر گرفته شدند. تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که بین تاریخ‌های مختلف کاشت و ارقام برای اکثر صفات مورد بررسی اختلاف وجود داشت و از لحاظ شیب تغییرات صفات نیز ارقام در تاریخ‌های مختلف کاشت واکنش‌های متفاوت داشتند. بنابراین استنباط می‌شود روند تغییرات صفات برای هر یک از ارقام سیب‌زمینی خاص آن رقم بوده و قابل توصیه برای دیگر ارقام نمی‌باشد. نتایج بررسی‌ها برای رقم آگریا نشان داد که عملکرد و اجزای عملکرد در تمام طول رشد گیاه تحت تاثیر محیط بوده و تغییر در تاریخ کاشت باعث تغییر در روند تغییرات عملکرد و اجزای آن گردید. مقایسه روند تغییرات درصد ماده خشک غده و عملکرد نشان داد، زمانی که مجموع درجه روز رشد بعد از گلدهی به 1000 درجه روز رشد رسید، میزان عملکرد همانند درصد ماده خشک بالا و در حد قابل قبول بود. مقایسه روند تغییرات عملکرد با سرعت رشد غده و سرعت رشد نسبی غده در تاریخ‌های مختلف کاشت نشان داد، روند تغییرات عملکرد همخوانی مستقیم و بالایی با آنها داشت و تغییر در تاریخ کاشت باعث تغییر در سرعت رشد غده و سرعت رشد نسبی غده و متعاقب آن باعت تغییر در عملکرد گردید. سرعت رشد غده بین 5/1 –2/1 گرم بر مترمربع بر درجه روز رشد متغییر بود و حداکثر تقریبی سرعت رشد نسبی نیز 125/0 گرم بر گرم بر درجه روز رشد بود. نتایج این پژوهش نشان داد تاریخ کاشت سوم (بیست اردیبهشت) و پنجم (بیست خرداد) برای کاشت رقم آگریا در منطقه کرج مناسب می‌باشد.