مبانی فقهی، حقوقی و جرم‌شناختی رسیدگی افتراقی به جرائم سبز

Abstract

رسیدگی‌های عادلانه و افتراقی به جرائم علیه محیط‌زیست در جهت تحقق بایسته‌های حقوق محیط‌زیست امری لازم و ضروری است. یکی از حوزه‌هایی که بایستی افتراقی سازی آیین دادرسی کیفری در قلمرو آن تجلی پیدا کند، جرائم سبز است، چرا که لزوم حمایت کیفری همه‌جانبه از محیط‌زیست که یکی از بایسته‌های حمایت کیفری از محیط‌زیست است، افتراقی‌سازی در این حوزه را بیش از گذشته لازم و ضروری می‌نماید. منظور ما از جرائم سبز، جرایمی هستند که علیه محیط‌زیست ارتکاب می‌یابند و خود به دو دستۀ جرائم زیست‌محیطی و تروریسم زیست‌محیطی تقسیم‌بندی می‌شوند. علت تفکیک این دو مفهوم در این است که نحوۀ پاسخ­­دهی و رسیدگی به این جرائم متفاوت است و اصولاً از لحاظ قصد مجرمانه نیز تفاوت‌های مهمی دارند. از آنجایی که برای هر تصمیم حقوقی و به­جا در سیستم عدالت کیفری، وجود مبانی لازم و ضروری است و همین مبانی، توجیه‌گر افتراقی­سازی در حوزه رسیدگی و برخورد افتراقی است، از این رو در این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به بررسی مبانی فقهی، حقوقی و جرم‌شناختی می‌پردازیم که بنیان‌های رسیدگی‌های افتراقی به جرائم سبز محسوب می‌شوند و توجیه‌گر افتراقی‌سازی در رسیدگی به این دسته از جرائم می‌باشند.