اشتغال معلولین از منظر حقوق بین‌الملل

Abstract

بیش از یک میلیارد نفر در جهان یعنی ۱۵ درصد جمعیت جهان، با معلولیت در اشکال مختلف زندگی می‌کنند که با مشکلات مختلفی ازجمله مشکل اشتغال و دستمزد روبرو هستند. این امر سبب گردیده است تا بیکاری در بین این افراد بیشتر از افراد غیرمعلول باشد و تبعیض علیه معلولین در جنبه‌های مختلف زندگی ازجمله اشتغال آن‌ها، آثار منفی فردی، اجتماعی و اقتصادی گذارد. تاکنون جامعه بین‌الملل در جهت حل این مشکلات، گام‌های مهمی برداشته است تا معلولین بتوانند از فرصت برابر برخوردار گردند و پس از استفاده از خدمات آموزشی و شغلی و همچنین طی مراحل توان‌بخشی شغلی، بتوانند شغل مناسب را انتخاب و به استقلال اقتصادی دست پیدا کنند. بدین منظور مجمع عمومی سازمان ملل و سازمان بین‌المللی کار، قدم‌های بزرگی برداشته‌اند که در مواردی دارای جنبه الزام‌آور می‌باشند. ازجمله این اسناد، می‌تواند به کنوانسیون بین‌المللی حقوق معلولین که توسط مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسیده است و همچنین مقاوله نامه و توصیه‌نامه‌های سازمان بین‌الملل کار، اشاره کرد که تکالیف مختلفی را برای حمایت از اشتغال معلولین، بر عهده دولت‌ها، قرار داده است. ما در این نوشتار بر آن خواهیم بود که ضمن شناخت معلولیت و مشکلات اشتغال معلولین، به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که چه اسناد بین‌المللی برای حمایت از اشتغال معلولین وجود دارد؟ و آیا این اسناد الزام‌آور می‌باشند؟ رویکرد قانون جامع حمایت از حقوق معلولین، مصوب مجلس شورای اسلامی، نسبت به اشتغال معلولین، چه می‌باشد؟