اثر محیط کشت پایه، تنظیم‌کننده‌های رشد و بستر کشت بر ریزازدیادی پایه گلابی نیمه‌پاکوتاه کننده پیرودوارف (Pyrodwarf)

Abstract

پایه گلابی پیرودوآرف (Pyrodwarf) از جمله پایه‌های نیمه‌پاکوتاه کننده می‌باشد که به دلیل داشتن مزایای متعدد مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بهینه‌سازی شرایط ازدیاد درون شیشه‌ای پایه گلابی پیرودوارف (Pyrodwarf) و بررسی اثر محیط‌های کشت پایه، ترکیبات مختلف تنظیم‌کننده رشد گیاهی بر پرآوری و ریشه‌زایی این پایه انجام شد. در آزمایش اول، اثر پنج نوع محیط کشت پایه شامل: MS، 1.5MS، 2MS، WPM و B5 بر تعداد شاخه‌چه و طول شاخه‌چه بررسی شد. در آزمایش دوم اثر دو نوع تنظیم‌کننده رشد گیاهی BAP و TDZ در غلظت‌های صفر (شاهد)، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر بر صفات رویشی تعداد شاخه‌چه، طول شاخه‌چه، تعداد گره و طول میانگره بررسی شد. در آزمایش سوم اثر دو نوع محیط کشت پایه MS و ½MS تکمیل شده با دو نوع تنظیم‌کننده رشد گیاهی IBA و NAA در غلظت‌های صفر (شاهد)، 5/1، 3 و 5/4 میلی‌گرم در لیتر بر صفات تعداد و طول ریشه در سه و چهار روز نگهداری در تاریکی بررسی شد. سازگاری پایه گلابی پیرودوارف در محیط‌های پرلیت درشت، پرلیت ریز، پرلیت همراه با پیت‌ماس و پیت‌ماس بررسی شد. در آزمایش اول نتایج آنالیز داده‌ها نشان داد که، در پایه پیرودوآرف حداکثر میزان پرآوری 71/3 شاخه‌چه به ازای ریزنمونه در محیط کشت B5 مشاهده شد. در آزمایش دوم نتایج آنالیز داده‌ها نشان داد که در پایه پیرودوارف، بیشترین تعداد شاخه‌چه با میانگین 44/12 شاخه‌چه به ازای ریزنمونه در غلظت یک میلی‌گرم در لیتر BAP مشاهده شد. در آزمایش سوم نتایج آنالیز داده‌ها نشان داد که، در پایه پیرودوارف، در محیط کشت ½MS نسبت به محیط کشت MS نتایج بهتری به دست آمد. حداکثر درصد ریشه‌زایی با میانگین 100 درصد و تعداد ریشه با میانگین 04/3 در محیط کشت ½MS تکمیل شده با 5/4 میلی‌گرم در لیتر IBA مشاهده شد. به طور کلی در مرحله سه روز تاریکی، ریشه‌هایی با کیفیت بهتر مشاهده شد. بیشترین سازگاری و درصد زنده‌مانی گیاهچه‌ها در پایه گلابی پیرودوآرف در محیط پرلیت درشت به دست آمد.