طراحی فرآیند ارزیابی پیشینی سازگاری نهادی سیاست های علم و فناوری

Abstract

توجه به ارزیابی سیاست‌ها در چرخه سیاست‌گذاری ضروری است، ولی ارزیابی پیشینی، در ادبیات ارزیابی سیاست، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله، فرآیندی پنج مرحله‌ای برای ارزیابی پیشینی سیاست‌های علم‌وفناوری در چرخه سیاست با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد ارائه می‌شود. بدین منظور با بررسی ادبیات موضوع، بیش از ده کلید واژه، جستجو شد و در نهایت پس از انتخاب 50 متن منتخب، کدگذاری‌های باز و محوری صورت گرفت و با استفاده از مصاحبه‌های هدفمند با خبرگان، فرآیند ارزیابی پیشینی سازگاری نهادی استخراج و تایید شد. در این فرآیند پیشنهادی، اولین مرحله، دسته‌بندی گزینه‌های سیاستی است. در مرحله دوم جنبه‌های مهم نهادی در بافت چرخه سیاست در سه گام فرموله‌بندی، اجرا و ارزیابی شناسایی می‌گردند. مرحله سوم با تعیین شاخص‌هایی، این جنبه‌های مهم نهادی اندازه‌گیری می‌شوند. مرحله چهارم تحلیل‌هایی را از اثرات آتی سیاست ارائه می‌دهد و در مرحله پنجم، از این تحلیل‌ها برای تصحیح ابزارهای سیاستی، متناسب با نهادهای هدف استفاده می‌شود. این فرآیند پیشنهادی، ابزاری است برای سیاست‌گذاران که با پیروی از مراحل پیشنهادی آن، توانایی ارزیابی پیشینی سیاست‌ها را داشته باشند.