طراحی الگوی نیازسنجی قابلیت محور در حوزه دفاعی و پیشنهاد فهرستی از عناصر قابلیت برای کشور

Abstract

<strong>امروزه، نیازسنجی به عنوان یکی از ورودی</strong><strong>‌</strong><strong>های اصلی نظام اکتساب دفاعی در جهان مطرح است که کشورها آن را مبنای برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی</strong><strong>‌</strong><strong>ها، در پیش گرفتن یک رویکرد و تصمیم</strong><strong>‌</strong><strong>گیری</strong><strong>‌</strong><strong>های خود جهت ارائه راه حل برای مقابله با دشمن قرار می</strong><strong>‌</strong><strong>دهند. با توجه به پویایی، پیچیدگی و عدم قطعیت محیط</strong><strong>‌</strong><strong>های آینده، دیگر رویکرد سنتی به نیازسنجی (تهدیدمحوری)، چندان موثر نیست. عدم استفاده از یک الگوی یکپارچه و جامع نیازسنجی و مبتنی بودن رویکرد فعلی بر تهدیدمحوری، موجب شده است تا اثربخشی فعالیت</strong><strong>‌</strong><strong>های دفاعی کشور به قیمت هزینه</strong><strong>‌</strong><strong>های هنگفت میسر باشد. این پژوهش با هدف طراحی یک الگوی جامع نیازسنجی مبتنی بر قابلیت</strong><strong>‌</strong><strong>محوری و استخراج عناصر احتمالی قابلیت کشور انجام شده است. برای این منظور، ابتدا با روش مطالعه تطبیقی نظام</strong><strong>‌</strong><strong>های نیازسنجی دفاعی کشورهای آمریکا، استرالیا، انگلستان و کانادا مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت، سپس با استفاده از روش «فراترکیب» ضمن بررسی کیفی الگوهای استخراج شده، از نقاط قوت آنها استفاده شد و یک الگوی نیازسنجی قابلیت</strong><strong>‌</strong><strong>محور برای کشور طراحی گردید. در ادامه الگوی طراحی شده با استفاده از روش گروه کانونی مورد اصلاح و اعتبارسنجی قرار گرفت. همچنین عناصر قابلیت کشورهای مختلف استخراج گردید و با استفاده از الگوی هفت</strong><strong>‌</strong><strong>اس مکینزی و نظریه قابلیت</strong><strong>‌</strong><strong>های پویا، تحلیل شد. نتایج نشان داد که این عناصر به لحاظ ماهیت، از جنس قابلیت</strong><strong>‌</strong><strong>های پویا هستند و بر 5 حوزه «سیستم»، «راهبرد»، «کارکنان»، «مهارت</strong><strong>‌</strong><strong>ها» و «سبک مدیریت و رهبری» تمرکز دارند. در پایان فهرستی از عناصر قابلیت برای کشور پیشنهاد گردید.</strong>