ارزیابی امکان تعدیل اثر منفی تنش محدودیت آبی بر رشد و عملکرد سیب‌زمینی (Solanum tuberosum L.) با تغییر تاریخ کاشت

Abstract

<strong>به‌منظور مطالعه اثر محدودیت آبی و تاریخ کاشت بر عملکرد و روند رشد سیب‌زمینی رقم سانته در طول فصل</strong><strong>،</strong><strong> این پژوهش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه </strong><strong>تکرار</strong><strong>در سال‌های 94-1393 و 95-1394 در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز اجرا شد. چهار سطح آبیاری شامل 55، 70، 85 و 100 درصد نیاز آبی گیاه در کرت‌های اصلی و سه تاریخ کاشت </strong><strong>20 اسفند،20 فروردین و 20 اردیبهشت </strong><strong>در کرت‌های فرعی تصادفی شدند. </strong><strong>تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد اثر آبیاری بر کلیه صفات، بجز شاخص برداشت، اثر تاریخ کشت و برهمکنش آبیاری × تاریخ کشت نیز بر کلیه صفات معنی‌دار بود. </strong><strong>نتایج نشان داد که </strong><strong>تا 48 روز پس از کاشت، ارتفاع بوته و وزن خشک شاخساره افزایش کندی داشت، ولی در فاصله بین 48 تا 104 روز پس از کاشت افزایش قابل‌توجهی در این دو صفت مشاهده شد. در اوایل فصل رشد ارتفاع بوته و وزن خشک شاخساره در تاریخ کاشت 20 اسفند اندکی کمتر از سایر تاریخ‌های کاشت بود، ولی با گذشت زمان و در تاریخ کاشت 20 اسفند مقدار این دو صفت به‌طور معنی‌داری بیشتر شد. تنش محدودیت آبی باعث کاهش شاخص سطح برگ، تعداد غده در مترمربع، عملکرد غده، عملکرد بیولوژیک و وزن غده‌های بذری و درشت و افزایش وزن غده‌های ریز گردید. در خصوص بیشتر صفات، سطح آبیاری 100 با 85 درصد نیاز آبی تفاوت معنی‌داری نداشت. در شرایط تنش محدویت آبی، اهمیت تاریخ کاشت بیشتر بود، چنانچه در شرایط بدون تنش تفاوت معنی‌داری بین تاریخ‌های کاشت وجود نداشت یا حداقل بود. در حالیکه در شرایط تنش آبی رشد و عملکرد بوته‌های سیب‌زمینی در تاریخ کاشت 20 اسفند بیشتر بود. به‌طورکلی، نتایج نشان داد که به‌دلیل استفاده بهتر از نزولات جوی، دمای پایین‌تر و تبخیر کمتر در اوایل فصل رشد و دمای مناسب‌تر در زمان غده‌زایی، عملکرد سیب‌زمینی حاصل از تاریخ کشت 20 اسفند بویژه در شرایط تنش محدویت آبی افزایش یافت.</strong>