واکنش ارقام تجاری و لاین‌های جدید کلزا به شرایط کشت تأخیری در مازندران

Abstract

به منظور بررسی اثر کشت تأخیری برخصوصیات فنولوژیکی، عملکرد دانه و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های بهاره کلزا، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 90-1389 و 91-1390 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران اجرا شد. چهار تاریخ کاشت 27 مهر ماه، 7، 17 و 27 آبان ماه به عنوان عامل اصلی و پنج ژنوتیپ ظفر، ساریگل، L7، L4 و هایولا 401 به عنوان عامل فرعی مورد مطالعه قرارگرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها حاکی از معنی‌دار بودن اثر تاریخ کاشت، ژنوتیپ و اثر متقابل تاریخ کاشت و ژنوتیپ برای کلیه خصوصیات مورد بررسی به استثناء وزن هزار دانه بود. تأخیر در کاشت منجر به کاهش اجزای عملکرد و عملکرد دانه شد. همبستگی مثبت و معنی‌دار طول دوره گلدهی، روز تا رسیدگی، تعداد خورجین در بوته، وزن هزاردانه و شاخص برداشت با عملکرد دانه نیز نشان دهنده آن بود که مقادیر بالای این خصوصیات در تاریخ کاشت‌های اولیه منجر به افزایش عملکرد دانه شده است. ارقام ظفر و هایولا401 به ترتیب با میانگین عملکرد دانه 9/2815 و 6/2753 کیلوگرم در هکتار در تمامی تاریخ کاشت‌های مورد بررسی مقادیر بالای این صفت را به خود اختصاص دادند و برای کاشت در کاشت‌های تأخیری نیز از ارجحیت بیشتری برخوردارند.