اثر سرمای دیررس بهاره بر عملکرد میوه و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی زردآلو در استان کردستان

Abstract

یکی از مهمترین مشکلات تولید زردآلو خسارت‌های شدید ناشی از سرماهای دیررس بهاره است. شناسایی ارقامی که در این شرایط از نوسانات عملکرد میوه کمتری برخوردارند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر سرمای بهاره بر عملکرد میوه و ویژگی‌های فنولوژیکی و فیزیولوژیکی 26 رقم زردآلو در شرایط طبیعی صورت گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی کشاورزی گریزه سنندج طی سال‌های1386 و 1387 انجام شد. آسیب سرمازدگی به‌صورت سیاه شدن بافت مادگی گل و یا سیاه شدن دانه در میوه‌های تشکیل‌‌شده مشاهده گردید. براساس نتایج حاصله، اختلاف معنی‌داری از نظر کلیه ویژگی‌های مورد ارزیابی بین ارقام وجود داشت. رقم درشت ملایر زودگل‌ترین رقم اما دارای بیشترین طول دوره گل‌دهی بود. بیشترین آسیب سرمازدگی بهاره در رقم قرمز شاهرود مشاهده گردید. رقم محلی جهانگیری بیشترین میزان تشکیل میوه (88/22%) را نشان داد اما رقم تیلتون دارای بیشترین عملکرد (63/22 کیلوگرم در هر درخت) بود. رقم محلی قمیشلو دیرگل‌ترین رقم بود و کمترین میزان تشکیل میوه (87/4 %) و کمترین عملکرد (67/2 کیلوگرم در هر درخت) را نشان داد. نتایج نشان داد دامنه تاریخ گل‌دهی در ارقام زردآلو کوتاه بوده و ارقام دیرگل کم‌بارده بودند. همبستگی مثبت و معنی‌داری (P < 0.01) بین میزان تشکیل میوه در هر رقم با میزان پرولین و پتاسیم بافت مادگی و عملکرد آن رقم مشاهده گردید. ارقامی که دارای میزان پرولین و پتاسیم بیشتری در بافت مادگی گل بودند، احتمالاً به‌دلیل مقاومت نسبی گل به سرما از نوسان عملکرد کمتری تحت شرایط سرمای بهاره برخوردار بودند. براساس نتایج این پژوهش ارقام تیلتون، رویال، درشت ملایر، قربان مراغه، هشتالویی، خرمتا 1 و خرمتا 2 برای مناطقی که احتمال خطر سرمازدگی بهاره وجود دارد مناسب می‌باشند.