تعیین نیاز کود نیتروژن در برنج براساس دیاگرام رنگ برگ

Abstract

همزمان کردن مصرف کود نیتروژن با زمانی که گیاه به نیتروژن نیاز دارد می‌تواند سبب افزایش کارآیی کود نیتروژن شده و افزایش عملکرد دانه را به همراه داشته باشد. این زمان را می‌توان بوسیله ابزارهایی مانند کلروفیل متردستی و دیاگرام رنگ برگ تعیین نمود. این آزمایش بمنظور تعیین مقدار کود نیتروژن مورد نیاز ارقام برنج براساس شماره رنگ تعیین شده با استفاده از دیاگرام رنگ برگ اجراء ‌شد. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال (1388- 1387) در موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) به اجرا در ‌آمد. عوامل آزمایش شامل ارقام برنج سه رقم: دیلم، خزر و هاشمی به عنوان کرت اصلی و پنج سطح کودنیتروژن (روش متداول، 20، 30،40 و 50 کیلوگرم نیتروژن خالص) به عنوان کرت فرعی بودند. نتایج نشان داد که ارقام مختلف برنج از نظر ارتفاع بوته، تعداد دانه پر نشده و وزن هزاردانه، عملکرد دانه، تعداد پنجه و تعداد دانه پرشده دارای اختلاف معنی‌دار بودند. مقدار مصرف نیتروژن و اثر برهمکنش رقم × نیتروژن برای صفات ارتفاع بوته، طول خوشه و عملکرد دانه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شدند. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که عملکرد دانه ارقام دیلم، خزر و هاشمی به ترتیب 6681، 6128 و 4626 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج نشان داد که مصرف 20 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار باعث افزایش راندمان بازیافت (41/72 درصد) و راندمان زراعی (21/36 کیلوگرم دانه به ازای مصرف هر کیلوگرم نیتروژن) گردید. با توجه به نتایج بدست آمده از این پژوهش توصیه می‌شود، با کاهش عدد دیاگرام رنگ برگ به کمتر از 4 برای ا رقام دیلم و خزر 30 کیلوگرم نیتروژن خالص (65 کیلوگرم اوره) و برای رقم هاشمی با کاهش عدد دیاگرام رنگ برگ به کمتر از 3 مقدار20 کیلوگرم نیتروژن خالص (45 کیلوگرم اوره) در هر هکتار مصرف نمود.