سهم فتوسنتز جاری سنبله و برگها و انتقال مجدد قندهای محلول ساقه در شکلگیری عملکرد دانه دو رقم گندم نان در شرایط تنش رطوبتی پس از گردهافشانی
چکیده
در اغلب مطالعاتی که به منظور بررسی نقش فتوسنتز جاری در شکلگیری عملکرد دانه گندم صورت میگیرند، به مطالعه فتوسنتز برگها اکتفا میشود و نقش فتوسنتز سنبله کمتر مورد توجه قرار میگیرد. در همین راستا از یک بررسی گلخانهای به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی بر روی دو رقم گندم نان (مرودشت و زاگرس) و در سه تکرار استفاده شد. تیمارهای حذف فتوسنتز سنبله و کل بوته در ابتدای مرحله پرشدن دانه (14 روز بعد از گردهافشانی) و تیمارهای تنش رطوبتی در مرحله تقسیم سلولی و پرشدن دانهها اعمال شدند. اعمال تنش رطوبتی در هر دو سطح موجب کاهش بیشتر عملکرد دانه در رقم مرودشت شد. اما حذف فتوسنتز سنبله و کل بوته بوسیله مواد خشککننده مانند یدید پتاسیم که اثر تنش رطوبتی را بر روی فتوسنتز بازسازی میکنند، موجب کاهش بیشتر عملکرد دانه در رقم زاگرس نسبت به رقم مرودشت شد. این نتایج نشان دادند که پایداری بیشتر عملکرد دانه رقم زاگرس در شرایط تنش رطوبتی بیشتر به علت مقاومت سیستم فتوسنتزی آن نسبت به تنش رطوبتی بود. حذف فتوسنتز سنبله و کل بوته نشان داد که نقش فتوسنتز جاری سنبله در مرحله پرشدن دانه در شکلگیری عملکرد دانه هر دو رقم گندم به طور میانگین 43% و نقش فتوسنتز جاری کل بوته و برگها در همین شرایط به ترتیب 68% و 25% بود.
کلید واژگان
گندمعملکرد دانه
فتوسنتز
سنبله و تنش رطوبتی
شماره نشریه
1تاریخ نشر
2011-07-231390-05-01
ناشر
موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذرAgricultural Research,Education and Extension Organization
سازمان پدید آورنده
دانشگاه رازی کرمانشاهپژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران
دانشگاه رازی کرمانشاه
