جذب فسفر و عملکرد ژنوتیپ‌ها و ارقام جو در سطوح مختلف فسفر تحت شرایط دیم

Abstract

به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف مصرف فسفر و اختلاف ارقام و ژنوتیپ‌های جو در جذب فسفر و تولید عملکرد دانه و کاه و کلش ، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار سطح کود فسفره 0، 15، 30 و 45 کیلوگرم پنتا اکسید فسفر در هکتار) در کرت‌‌های اصلی، و تعداد ده رقم و ژنوتیپ‌‌ جو در کرت‌های فرعی در سه تکرار و به مدت سه سال (91-1388) در ایستگاه‌ تحقیقات کشاورزی دیم مراغه اجرا گردید. بر اساس نتایج حاصله،سطوح کودی فسفر، تاثیر معنی­داری برکلش و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های جو داشت. افزایش میزان مصرف فسفر تا مقادیر 30 و 45 کیلوگرم کود پنتا اکسید فسفر در مقایسه با شاهد باعث افزایش معنی‌دار کاه و کلش، و عملکرد دانه جو شد. نتایج اثرات ارقام نشان دادکه ژنوتیپ‌های مختلف جو در میزان عملکرد دانه از نظر آماری اختلاف معنی‌داری نداشتند، ولی رقم آبیدر، ژنوتیپ URB81/3 و دایتون برتری نسبی به سایر ژنوتیپ‌ها نشان دادند. با افزایش میزان مصرف فسفر، غلظت و جذب فسفر در کاه و کلش بطور معنی‌داری افزایش یافت. ژنوتیپ‌های Dari-ERB87/2و URB81/3 در مقایسه با دیگر ژنوتیپ‌ها بیشترین غلظت فسفر در کاه و کلش را داشتند. اما در حداقل میزان فسفر مصرفی توانایی جذب فسفر ژنوتیپ‌هایURB82/9 وURB81/5 در مقایسه با ارقام سهند، آبیدر و دایتون و دیگر ژنوتیپ‌ها بیشتر بود. این مطالعه نشان می‌دهد که با افزایش میزان مصرف فسفر، تولید کاه وکلش، عملکرد دانه، غلظت و جذب کل فسفر در کاه و کلش، و دانه جو افزایش می‌یابد. جذب فسفر ژنوتیپ‌ها و ارقام جو در مقادیر مختلف فسفر ‌متفاوت‌ بودند. ژنوتیپ‌های URB82/9 وURB81/5 توانایی جذب فسفر بیشتری در فسفر کمتر خاک دارند و جذب ‌فسفرکل به میزان رشدگیاه، میزان مصرف‌کود فسفره و نوع‌ ژنوتیپ و رقم ‌بستگی دارد.