امکان سنجی آسیب پذیری بیوتروریسم در استان ایلام

Abstract

چکیده زمینه و هدف: تحولات نوین در حوزۀ علوم و فناوری‌ها و تحولات سیاسی و نظامی، سبب توجه کشورهای مختلف به حوزۀ جنگ نوین و بخصوص توسعۀ عوامل جدید و روش‌های نوین تهاجم بر علیه اهداف زیربنایی جهت آسیب‌رسانی شده است. در این بین عوامل بیولوژیک به‌دلیل ویژگی‌های خاص خود بیش از پیش مورد توجه کشورها و گروه‌های تروریستی قرار گرفته است. امروزه مخاطرات بیوتوریسم و عواقب وخیم ناشی از آن در جوامع، به یکی از مفاهیم جدید و مهم تبدیل شده که به دلیل پیچیدگی روش‌های مقابله با آن، اندیشمندان بسیاری از مراکز علمی و تحقیقاتی، نظامی و امنیتی را به خود مشغول ساخته است. پژوهش حاضر با هدف امکان‌سنجی آسیب‌پذیری بیوتروریسم در استان ایلام صورت گرفته است که می‌تواند در حوزه‌های مختلف تعیین‌شده با رصد و پایش تهدیدات موجود و بررسی آسیب‌پذیری‌های سیستم و ارائۀ راهکارهای مختلف، به نوعی باعث بهبود وضعیت موجود شود. روش‌شناسی: نوع تحقیق در این مطالعه بر اساس هدف از نوع کاربردی است. مهمترین ابزارهای گردآوری داده که در این پژوهش استفاده شده‌اند، به ترتیب شامل مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه، پرسشنامه، مشاهدۀ مستقیم و بررسی سازمان‌های درگیر در این موضوع می‌باشند.ابتدا ابعاد مختلف موضوع با توجه به ادبیات موضوع استخراج شد و در مرحلۀ بعد با استفاده از ابزار مصاحبه برای تعیین ابعاد اصلی و اولویت‌دار به‌وسیلۀ مصاحبه با خبرگان دانشگاهی و انتظامی که با ادبیات موضوع آشنا هستند، به شناسایی 7 بعد اصلی جهت بررسی در این پژوهش پرداختیم. در مرحلۀ بعد ابعاد هفت‌گانه را در یک پرسشنامۀ محقق‌ساخته که روایی آن به تأیید اساتید راهنما علمی و انتظامی رسیده است، تنظیم کرده و در بین جوامع آماری که شامل مردم شهرستان‌های ایلام، مهران، ایوان، سیروان و ملکشاهی هستند، پخش گردید. نتیجه‌گیری: در حال حاضر عوامل بیوتروریستی به یک تهدید عمومی علیه بسیاری از کشورها تبدیل شده و هرچه زمان می‌گذرد بر دامنۀ این تهدید نیز افزوده می‌گردد. کشور ما نیز به علل متعددی هدف این تهدید بوده است. از آنجایی‌که وقوع هرگونه اتفاق بیوتروریستی می‌تواند به یک بحران ملّی تبدیل گردد، مقابله با این بحران نیز می‌بایست مطابق یک برنامۀ ملّی انجام گیرد. برای مقابله با بحران‌های ناشی از تهدیدات بیوتروریستی، بسیاری از دستگاه‌های دولتی، بویژه وزارت بهداشت و درمان و سایر وزارتخانه‌های مرتبط با تأمین سلامت، مواد غذایی و آب جامعه و همچنین مراکز امنیتی مسئولیت معین دارند. بی‌شک بدون همکاری مؤثر این نهادها امکان مقابلۀ قاطع با تهدیدات احتمالی بیوتروریستی وجود نخواهد داشت.