تحلیل رفتار بازیگران خارجی در بحران سوریه؛ همگرایی‌ها و واگرایی‌ها

Abstract

یک‌پایه وضعیت پیچیده تحولات سوریه، مداخله قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در حوادث سوریه است. حدود بیست بازیگر به‌طور مستقیم، در تحولات سوریه، نقش‌آفرینی می‌کنند. حتی برخی بازیگران همچون روسیه، ایران، حزب‌الله لبنان، آمریکا و ترکیه به‌صورت مستقیم در این کشور حضور نظامی دارند. رژیم صهیونیستی هم گاهی حملات هوایی را در سوریه انجام می‌دهد. برخی دیگر حمایت مستقیم مالی و تسلیحاتی از معارضین و مخالفین دولت سوریه به عمل می‌آورند. بی‌شک تحلیل منطقی آینده سوریه، بدون شناسایی اهداف و رفتار هریک از این بازیگران ممکن نیست. مناسب‌ترین روش تحلیل رفتار بازیگر، نظریه بازی‌هاست که کنش هر بازیگری را متناسب با رفتار سایر بازیگران مورد ارزیابی قرار می‌دهد. در این مقاله، بازیگران متعدد ابتدا بسته به اهداف و برنامه‌ها در 7 گروه تقسیم‌بندی شدند؛ سپس رفتار هریک با در نظر گرفتن این نکته که چه مقدار در رفتار دیگر بازیگران تأثیرگذار است موردبررسی قرار گرفت. در پایان برای ارزیابی ملموس اثرگذاری رفتار هر بازیگر نسبت به بازیگر دیگر، از نرم‌افزار آینده‌پژوهی «مکتور» (MACTOR) استفاده شده است. این نرم‌افزار، 7 طیف بازیگر را بر اساس اهداف سه‌گانه «حفظ بشار اسد»، «مبارزه با تروریسم» و «حفظ تمامیت ارضی سوریه» مورد تحلیل قرار داده است.