نمادهای معنابخش در جمهوری اسلامی ایران با استفاده از رهیافت «گیرتز» و تأکید بر عاشورا

Abstract

فرهنگ، براساس تبادل معانی و مفاهیمی که با استفاده از کلمات و قراردادها بین مردم می‌گذرد، خلق می‌شود و زندگی اجتماعی‌ را شکل می‌دهد. در واقع فرهنگ، مبادله‌ معناهای خلق‌شده در جامعه از طریق نشانه­ها (نمادها، شعارها، الگوها، شمایل، مثل­ها، علامت­های رفتاری و غیره) است. بسیاری از نمادها و نشانه‌هایی که در جریان مبارزات مردم در انقلاب اسلامی خلق شد، در جمهوری اسلامی نیز نقش و معنای خود را حفظ کرده­اند. آنها جزئی از زبان و فرهنگ محسوب می‌شوند و نه تنها نشان­دهنده خواست درونی و اعتقادات ملت انقلابی ایران است، بلکه به‌ وسیله‌ آنها مردم با یکدیگر در حال تبادل ارتباطی بوده و ضمناً باعث تفاهم معنایی و همبستگی اجتماعی نیز شده است. در این میان، تأثیر نمادها و نشانه­ها و نظام معناشناختی الهام گرفته از قیام عاشورا، یکی از عمیق­ترین و تأثیرگذارترین لایه­های شکل­دهنده به انقلاب اسلامی ایران است که در مهم‌ترین ساحت­‌های هویت فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران، معنابخشی داشته است. در این نوشتار، چگونگی تولید نمادها در جریان انقلاب اسلامی و نقش آنها در پیشبرد اهداف انقلاب و جمهوری اسلامی ایران، با بهر­ه­گیری از رهیافت تفسیری «گیرتز» بررسی شده است.