مقایسه تاب‌آوری و ذهن‌آگاهی در افراد دارای سوءمصرف مواد و افراد بهنجار

Abstract

امروزه وابستگی به مواد، یکی از مهم‌ترین مشکلات مربوط به سلامت عمومی در جوامع به شمار می‌رود. افراد زیادی در طول زندگی خود از اختلالات حاصل از مصرف مواد، رنج می‌برند و هر ساله تعداد بسیاری از آن‌ها به سبب پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم آن جان خود را از دست می‌دهند. هدف از نگارش این مقاله، مقایسه‌ی تاب‌آوری و ذهن‌آگاهی در افراد دارای سوءمصرف مواد و افراد بهنجار بود. جامعه‌ی آماری این پژوهش را کلیه‌ی مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی ترک اعتیاد شهر ایلام تشکیل می‌دهند. نمونه‌ی پژوهش 50 نفر از افرادی هستند که در مراکز ترک اعتیاد پرونده دارند، ولی همچنان به مصرف مواد ادامه می‌دهند. برای نمونه‌گیری افرادی انتخاب شدند که در دسترس بودند. همچنین 50 نفر از افرادی که سابقه اثر سوءمصرف مواد نداشتند(افراد بهنجار)، به شیوه‌ی همتاسازی با گروه دارای سوءمصرف مواد؛ بر اساس سن، جنس، سطح تحصیلات و وضعیت تأهل انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌ی تاب-آوری «کانر و دیویدسون» (2003) و پرسشنامه‌ی ذهن‌آگاهی «براون و ریان» (2003) استفاده شد. داده‌ها به کمک آزمون T مستقل تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین دو گروه مورد نظر، در ذهن‌آگاهی و تاب‌آوری، تفاوت معناداری وجود دارد ( 001/0>P). یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان از روش‌های ذهن‌آگاهی و تاب‌آوری به عنوان یکی از عوامل پیشگیری از مصرف مواد مخدر و کمک به افراد در سازگاری با تغییرات و عوامل فشارزا، بهره برد.