بررسی فرونشست زمین در اثر استخراج مواد نفتی با استفاده از روش تداخل سنجی رادار

Abstract

<strong>تولید از مخازن هیدروکربوری، سبب افت فشار منفذی در این مخازن می</strong><strong>‌</strong><strong>شود. این افت فشار، تنش ناشی از رسوبات روباره</strong><strong>‌</strong><strong>ی سنگ مخزن را که پیش از عملیات برداشت، توسط فشار سیال داخل مخزن و سنگ</strong><strong>‌</strong><strong>های پوششی کنترل می</strong><strong>‌</strong><strong>شد افزایش داده و موجب تراکم محیط متخلخل اطراف می</strong><strong>‌</strong><strong>شود. در صورتی که میزان تراکم مخزن از حدی فراتر رود، سنگ</strong><strong>‌</strong><strong>های روباره در اثر وزن خود شروع به فرونشست خواهند کرد که این امر می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند تأثیرات مخربی از جمله شکستگی چاه</strong><strong>‌</strong><strong>ها، مچاله شدگی لوله</strong><strong>‌</strong><strong>های جداری و خسارات سرچاهی را به دنبال داشته و در نتیجه فرآیند تولید از این مخازن را با مشکل جدی مواجه کند. بنابراین مطالعه پدیده</strong><strong>‌</strong><strong>ی فرونشست ناشی از بهره</strong><strong>‌</strong><strong>برداری منابع هیدروکربوری، حائز اهمیت بوده و نیاز به توجه و بررسی دقیق دارد. برای این منظور روش</strong><strong>‌</strong><strong>های متعددی می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند مورد</strong><strong>‌</strong><strong> استفاده قرار گیرد؛ لذا روشی که دارای سرعت و دقت بالا و هزینه</strong><strong>‌</strong><strong>ی پایین باشد همواره در اولویت خواهد بود. بدلیل هزینه</strong><strong>‌</strong><strong>بر بودن روش</strong><strong>‌</strong><strong>های ترازیابی دقیق و نقشه</strong><strong>‌</strong><strong>برداری زمینی و نیز عدم دسترسی به مشاهدات آنها در برخی شرایط خاص، بکارگیری روشی سریع</strong><strong>‌</strong><strong>تر و ارزان</strong><strong>‌</strong><strong>تر پیشنهاد می</strong><strong>‌</strong><strong>شود. خوشبختانه پیشرفت در زمینه</strong><strong>‌</strong><strong>ی ماهواره و تکنولوژی رادار باعث شده است که قادر به اندازه</strong><strong>‌</strong><strong>گیری جابجایی</strong><strong>‌</strong><strong>هایی بسیار کوچک سطح زمین در نواحی مستعد جابجایی از جمله میدان</strong><strong>‌</strong><strong>های تحت برداشت سیال</strong><strong>‌</strong><strong>های زیر</strong><strong>‌</strong><strong>سطحی باشیم. روش تداخل</strong><strong>‌</strong><strong>سنجی تفاضلی رادار (</strong><strong>InSAR</strong><strong>) فناوری نوینی است که از تصاویر ماهواره</strong><strong>‌</strong><strong>ای جهت آشکارسازی دگرریختی شکل سطح زمین استفاده می</strong><strong>‌</strong><strong>کند. در این راستا دو میدان بزرگ نفتی یکی واقع در منطقه</strong><strong>‌</strong><strong>ی جنوب غربی ایران و دیگری در کالیفرنیای مرکزی توسط تکنیک تداخل</strong><strong>‌</strong><strong>سنجی راداری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده بیانگر کارایی مناسب این روش به منظور بررسی جابجایی ناشی از فرونشست در میادین مذکور می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. </strong>