بررسی نقش ناهمواری ها در شکل گیری نواحی و خرده نواحی آب و هوایی استان همدان

Abstract

<strong>شرایط اقلیمی هر محل در پراکندگی انسان، حیوان و گیاه نقش مهمی را ایفا می</strong><strong>‌</strong><strong>کند. لذا هرگونه فعالیت یا برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی در زمینه</strong><strong>‌</strong><strong>های</strong><strong> مختلف اقتصادی، کشاورزی و صنعتی در سطح زمین بدون شناخت اقلیم امکان</strong><strong>‌</strong><strong>پذیر نمی</strong><strong>‌</strong><strong>باشد، به همین دلیل پهنه بندی اقلیمی و شناخت مهمترین عوامل و عناصر تأثیرگذار بر هر ناحیه، یکی از راه</strong><strong>‌</strong><strong>های شناخت شناسنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ی اقلیمی نواحی است. فقدان اطلاع از خرده اقلیم</strong><strong>‌</strong><strong>های نواحی، برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی</strong><strong>‌</strong><strong>های اقتصادی و کشاورزی انسان را با شکست مواجه می</strong><strong>‌</strong><strong>سازد. به طور کلی اقلیم یک منطقه، متوسط وضعیت هوا در آن منطقه است و دسترسی به متوسط وضعیت هوا در یک مکان خاص، نیازمند آمار و اطلاعات درازمدت هواشناسی است. برای دریافت شناخت صحیح و جامع از اقلیم استان همدان، پهنه</strong><strong>‌</strong><strong>بندی اقلیمی با روش</strong><strong>‌</strong><strong>های نوین آماری مانند تحلیل عاملی و تحلیل خوشه</strong><strong>‌</strong><strong>ای طی دوره 20 ساله (1372- 1392) انجام شد. برای این منظور تعداد 23 متغیر اقلیمی از 8 ایستگاه هواشناسی انتخاب گردید. سپس با استفاده از مدل رقومی ارتفاع، بین پارامترهای هواشناسی و لایه مزبور یک رابطه رگرسیونی چند متغیره اعمال گردید که در نهایت یک ماتریس پهنه</strong><strong>‌</strong><strong>ای به ابعاد 23 ×88 به دست آمد و مبنای ناحیه بندی قرارگرفت. بررسی اقلیم استان با روش تحلیل عاملی نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد که اقلیم استان ساخته ی 5 عامل است، این عوامل به ترتیب اهمیت عبارتند از: دما و تغییرپذیری آن، دیدافقی، بارش، تندر و تابش. نتایج حاصل از تحلیل خوشه</strong><strong>‌</strong><strong>ای بر روی 5 عامل اقلیمی، وجود 6 ناحیه</strong><strong>‌</strong><strong> را در استان همدان</strong><strong>نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد. یافته</strong><strong>‌</strong><strong>ها حاکی از آن است که عوامل اول و دوم به تنهایی 63 درصد رفتار اقلیمی را در استان تبیین می</strong><strong>‌</strong><strong>نمایند.</strong>