ارزیابی تغییرات مکانی شدت دوره های خشکسالی هواشناسی در مقیاس های زمانی متفاوت در استان کردستان

Abstract

<strong>خشکسالی به</strong><strong>‌</strong><strong>عنوان کمبود طبیعی بارش در طی دوره</strong><strong>‌</strong><strong>ای از زمان است که یک بحران مخاطره</strong><strong>‌</strong><strong>آمیز برای محیط</strong><strong>‌</strong><strong>زیست و حیات گونه</strong><strong>‌</strong><strong>های</strong><strong>زیستی محسوب می</strong><strong>‌</strong><strong>شود. </strong><strong>بنابراین در زمان وقوع بحران خشکسالی، عدم وجود فرصت و منابع کافی موجب صدمات جدی می</strong><strong>‌</strong><strong>گردد. مدیریت بحران در برگیرنده مجموعه</strong><strong>‌</strong><strong>ای از اقدامات واکنشی می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد که می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند موجب کاهش با تعدیل اثرات خشکسالی</strong><strong>‌</strong><strong>ها گردد. </strong><strong>لذا تحلیل نمایه</strong><strong>‌</strong><strong>های اندازه</strong><strong>‌</strong><strong>گیری خشکسالی برای پیش</strong><strong>‌</strong><strong>بینی و ارزیابی مکانی و زمانی این پدیده به</strong><strong>‌</strong><strong>منظور</strong><strong>مدیریت آن ضر</strong><strong>ور</strong><strong>ی به نظر می</strong><strong>‌</strong><strong>رسد. در این پژوهش، </strong><strong>و</strong><strong>ضعیت خشکسالی و تحلیل زمانی و مکانی آن در ایستگاه</strong><strong>‌</strong><strong>های استان کردستان با استفاده از شاخص بارش استاندارد شده (</strong><strong>SPI</strong><strong>)</strong><strong>، توسط نرم</strong><strong>‌</strong><strong>افزار </strong><strong>DrinC</strong><strong> در</strong><strong>مقیاس</strong><strong>‌</strong><strong>های زمانی </strong><strong>3، 6 و 12 ماهه انجام شده است. </strong><strong>براساس حداکثر طول دوره</strong><strong>‌</strong><strong>ی آماری موجود، آمار سال</strong><strong>‌</strong><strong>های 2000 تا 2014 در 9 ایستگاه هواشناسی استان کردستان برای تحلیل</strong><strong>‌</strong><strong>ها مورد استفاده قرار گرفت. </strong><strong>نتایج حاصل از</strong><strong>بررسی شدت خشکسالی طی دوره مورد مطالعه نشان داد در سراسر استان کردستان در بین هر سه مقیاس زمانی شدیدترین خشکسالی مربوط به ایستگاه دهگلان در سال 2006- 2005 اتفاق افتاده است. هم</strong><strong>‌</strong><strong>چنین طولانی</strong><strong>‌</strong><strong>ترین</strong><strong>‌</strong><strong> دوره خشکسالی</strong><strong>(بسیارشدید) دوره 17 ماهه مربوط به ایستگاه قروه می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. نتایج تحقیق تغییرات وقوع خشکسالی با درجات متفاوت را در مقیاس</strong><strong>‌</strong><strong>های مختلف زمانی و مکانی در منطقه مورد مطالعه مورد تائید قرار می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد. هم</strong><strong>‌</strong><strong>چنین بر اساس نتایج، ایستگاه دهگلان اولویت اول را از نظر شدت خشکسالی در بین ایستگاه</strong><strong>‌</strong><strong>ها و ظفرآباد (دیواندره) آخرین اولویت را دارد.</strong><strong>در نتیجه پیش</strong><strong>‌</strong><strong>بینی و مدیریت بحران خشکسالی می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند یکی از اقدامات مؤثر در کاهش خسارات این پدیده اقلیمی خصوصاً در مناطق حساس باشد.</strong>