ارزیابی و پایش پوشش گیاهی مبتنی بر منطق فازی با استفاده از تصاویر ماهواره ای (مطالعه موردی: پارک ملی بمو - شیراز)

Abstract

<strong>بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی</strong><strong>پس</strong><strong>از</strong><strong>دو</strong><strong>چالش</strong><strong>تغییراقلیم</strong><strong>و</strong><strong>کمبود</strong><strong>آب</strong><strong>‌</strong><strong>شیرین،</strong><strong>سومین</strong><strong>چالش</strong><strong>مهم</strong><strong>جامعه</strong><strong>جهانی</strong><strong>در</strong><strong>قرن</strong><strong>بیست</strong><strong>و</strong><strong>یکم می</strong><strong>‌‌</strong><strong>باشد، که</strong><strong>به</strong><strong>عنوان</strong><strong>یکی</strong><strong>از</strong><strong>بارزترین</strong><strong>وجوه</strong><strong>تخریب</strong><strong>محیط زیست</strong><strong>و</strong><strong>انهدام</strong><strong>منابع</strong><strong>طبیعی</strong><strong>در</strong><strong>جهان مطرح</strong><strong>گردیده است. این پدیده</strong><strong>با</strong><strong>تأثیر</strong><strong>بر</strong><strong>پوشش</strong><strong>‌</strong><strong> گیاهی،</strong><strong>آب</strong><strong>و</strong><strong>خاک، عامل جدّی تهدید کننده پارک</strong><strong>‌</strong><strong>های ملی در مناطق خشک و نیمه</strong><strong>‌</strong><strong>خشک از جمله ایران است.</strong><strong>اقدامات</strong><strong>اجرایی در</strong><strong>رابطه</strong><strong>با</strong><strong>کنترل</strong><strong>بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی</strong><strong>باید</strong><strong>متکی</strong><strong>بر</strong><strong>شناخت</strong><strong>وضعیت</strong><strong>فعلی</strong><strong>بیابانی </strong><strong>‌</strong><strong>شدن</strong><strong>و</strong><strong>شدت</strong><strong>آن</strong><strong>باشد. در این پژوهش به منظور ارزیابی و پایش بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی پارک ملی بمو- شیراز، روند تغییرات سالانه پوشش</strong><strong>‌</strong><strong> گیاهی در بازه زمانی(2014-2000) مورد بررسی قرار گرفت. فرض</strong><strong>بر</strong><strong>این</strong><strong>است</strong><strong>که</strong><strong>با</strong><strong>تحلیل</strong><strong>سری</strong><strong>‌‌</strong><strong>های</strong><strong>زمانی</strong><strong>بلندمدت</strong><strong>داده</strong><strong>‌‌</strong><strong>های</strong><strong>ماهواره</strong><strong>‌</strong><strong>ای و با استفاده از شاخص</strong><strong>‌</strong><strong>های پوشش</strong><strong>‌</strong><strong> گیاهی (</strong><strong>NDVI</strong><strong> و </strong><strong>(</strong><strong>EVI</strong><strong>، می</strong><strong>‌</strong><strong>توان چنین تغییراتی را پایش نمود. لذا در این پژوهش، پروفیل و نقشه</strong><strong>تغییرات سالانه مقادیر </strong><strong> </strong><strong>NDVI</strong><strong> و</strong> EVI<strong>در طی14 سال، با</strong><strong>استفاده</strong><strong>از</strong><strong>محصول </strong>MOD13A1 <strong>سنجنده</strong><strong>‌</strong><strong>MODIS</strong><strong>ماهواره</strong><strong>‌</strong> <strong>Terra</strong> <strong>سیستم </strong><strong>Aqua</strong><strong>،</strong><strong>در محیط نرم</strong><strong>‌</strong><strong>افزاری </strong><strong>IDRISI Selva </strong><strong>تهیه و مورد تحلیل قرارگرفت. در نهایت با به</strong><strong>‌</strong><strong>کارگیری منطق فازی، پروفیل و نقشه شدت بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی در بازه زمانی مذکور</strong><strong>‌</strong><strong>، تهیه گردید. نتایج به دست آمده نشان دهنده تخریب پوشش</strong><strong>‌</strong><strong>گیاهی وافزایش شدت بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی در قسمت شمال غربی است. این تخریب شکل جدیدی از بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی به نام بیابان</strong><strong>‌</strong><strong>زایی تکنوژنیکی می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد که دلیل آن احداث شهر جدید صدرا در قسمت شمال غربی و غرب این پارک بوده</strong><strong>‌</strong><strong>است به طوریکه با احداث شهر صدرا در محدوده غربی این پارک، عملاً حفاظت از این قسمت نا ممکن گردیده</strong><strong>‌</strong><strong>است.</strong>