بررسی روند تغییرات بارش و رواناب بااستفاده از مدل جهانی سطح زمین (GLDAS) در حوضه ی سد دوستی

Abstract

<strong>امروزه با توجه به کاهش منابع آب و بحران آبی موجود توجه به مدیریت صحیح یکپارچه منابع آب بخصوص در مناطق مرزی امری مهم و ضروری می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. یکی از اقدامات اساسی در این زمینه آگاهی از میزان بارش و رواناب و روند تغییرات آن در محدوده حوضه</strong><strong>‌</strong><strong>های آبریز است. اما عدم دسترسی به داده</strong><strong>‌</strong><strong>های میدانی کافی در حوضه</strong><strong>‌</strong><strong>های مرزی این امر را با مشکل اساسی روبه رو می</strong><strong>‌</strong><strong>سازد. جهت فایق آمدن به این مشکل می</strong><strong>‌</strong><strong>توان از داده</strong><strong>‌</strong><strong>های سنجش از دور و مدل</strong><strong>‌</strong><strong>های جهانی استفاده نمود. هدف از انجام این تحقیق، بررسی روند تغییرات بارش-رواناب در حوضه</strong><strong>‌</strong><strong>ی سد دوستی با استفاده از مدل جهانی سطح زمین (</strong><strong>GLDAS</strong><strong>) می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. بدین منظور از داده</strong><strong>‌</strong><strong>های جهانی سطح زمین در 7 پیکسل 5/1 در 5/1 درجه</strong><strong>‌</strong><strong>ای بین عرض</strong><strong>‌</strong><strong>های جغرافیایی 5/36-35 شمالی و طول</strong><strong>‌</strong><strong>های جغرافیایی67-5/59 غربی استفاده شد. نوع تغییرات و روند داده</strong><strong>‌</strong><strong>های مدل از طریق شبیه</strong><strong>‌</strong><strong>سازی، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون</strong><strong>‌</strong><strong>های من-کندال و من-کندال دنباله</strong><strong>‌</strong><strong>ای در طی 10 سال از سال 2004 تا 2013 به صورت فصلی و سالانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده از تحلیل داده</strong><strong>‌</strong><strong>ها نشان داد که در شرق و جنوب شرقی حوضه</strong><strong>‌</strong><strong>ی مورد مطالعه همبستگی بین بارش و رواناب ضعیف</strong><strong>‌</strong><strong>تر از سایر نقاط است همچنین در سطح اطمینان 95</strong>%<strong> برای داده</strong><strong>‌</strong><strong>های سالانه برای بارش تنها در پیکسل 7 و برای رواناب در پیکسل</strong><strong>‌</strong><strong>های 6 و 7 روند منفی هستند. در ارتباط با داده</strong><strong>‌</strong><strong>های فصلی، بارش تنها در فصل بهار در دو پیکسل 5 و 7 و رواناب در پیکسل 7 در فصل</strong><strong>‌</strong><strong>های زمستان و تابستان روند منفی تشخیص داده شد. نتایج این مدل نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد که مدل </strong><strong>GLDAS</strong><strong> جهت مطالعه بارش-رواناب در نقاطی که دسترسی به داده</strong><strong>‌</strong><strong>های زمینی دشوار است، می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند بسیار کاربردی و مفید باشد زیرا امکان بررسی مناطق وسیع با هزینه</strong><strong>‌</strong><strong>ی کم را دارد.</strong>