تحلیل دامنه عدم قطعیت تغییرات آینده دمای حداکثر روزانه بر روی ایران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی

Abstract

<strong>شناخت و ارزیابی تغییرات اقلیم در دهه</strong><strong>‌</strong><strong>های آینده با هدف برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی محیطی مناسب در جهت سازگاری و کاهش اثرات آن امری کاملاً ضروری است</strong><strong>. در این پژوهش نیز </strong><strong>تغییرات دمای حداکثر روزانه بر روی کشور ایران در دو دوره زمانی</strong><strong> (</strong><strong>70-2041 و 99-2071</strong><strong>)</strong><strong>و بر اساس خروجی دو مدل گردش عمومی جو </strong><strong>Hadcm3</strong><strong>و </strong><strong>CGCM3</strong><strong> تحت سناریوهای انتشار موجود </strong><strong>( </strong><strong>A1B, A2, B1 , B2</strong><strong>) </strong><strong>مورد بررسی مقایسه</strong><strong>‌</strong><strong>ای قرار گرفت</strong><strong>. </strong><strong>بدین منظور پس از بررسی توانمندی مدل آماری </strong><strong>SDSM</strong><strong> در شبیه</strong><strong>‌</strong><strong>سازی اقلیم دوره پایه (2010-1981)، مقادیر آینده دمای حداکثر روزانه با لحاظ نمودن عدم قطعیت،</strong><strong>بر روی 7 ایستگاه سینوپتیک به عنوان نماینده</strong><strong>‌</strong><strong>های آب و هوایی انتخابی ایران، ریز مقیاس نمایی گردید. در تحلیل عدم قطعیت مربوط به مدل-سناریوها</strong><strong>،</strong><strong>مشخص شد که مدل </strong><strong>CGCM3</strong><strong> تحت سناریوی </strong><strong>B1</strong><strong> در بین مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوهای مختلف، بهترین عملکرد را در </strong><strong>شبیه سازی</strong><strong>دمای آینده داشته است</strong><strong>. همچنین </strong><strong>یافته</strong><strong>‌</strong><strong>های پژوهش بر روی ایستگاه</strong><strong>‌</strong><strong>های مورد مطالعه نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد که دمای ایران به طور متوسط در</strong><strong>دهه</strong><strong>‌</strong><strong>های میانی</strong><strong>و پایانی قرن بیست و یکم، بین 1 تا 2</strong><strong>درجه</strong><strong>‌</strong><strong> سلسیو</strong><strong>س</strong><strong>افزایش می</strong><strong>‌</strong><strong>یابد، که البته این افزایش دما </strong><strong>بر اساس سناریوهای مختلف مدل </strong><strong>Hadcm3</strong><strong> نسبت به مدل </strong><strong>CGCM3</strong><strong> شدیدتر بوده است</strong><strong>.</strong><strong>از نظر پراکنش فضایی تغییرات در محیط </strong><strong>GIS</strong><strong> نیز</strong><strong>بر اساس خروجی همه مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوها، کمترین افزایش دما بر روی ایستگاه بندرعباس واقع در سواحل پست جنوبی ایران مشاهده شده و بالعکس بر روی ایستگاه تبریز واقع در عرض</strong><strong>‌</strong><strong>های شمالی</strong><strong>‌</strong><strong>تر و مناطق بلند و کوهستانی ایران، افزایش دما به حداکثر می</strong><strong>‌</strong><strong>رسد</strong><strong>. </strong><strong>در مجموع می</strong><strong>‌</strong><strong>توان عوامل مهم</strong><strong>و مؤثر</strong><strong>در تغییرات آینده دمای ایران را در سه گروه: عامل</strong><strong>ارتفاع، عرض جغرافیایی و رطوبت جوی دسته</strong><strong>‌</strong><strong>بندی نمود. چرا که بر اساس تمامی خروجی</strong><strong>‌</strong><strong>های مدل</strong><strong>-</strong><strong>سناریوها، ارتفاعات عرض</strong><strong>‌</strong><strong>های شمالی ایران، بیشترین افزایش دما را تجربه خواهند نمود.</strong>