کنکاشی در مفهوم فضا و ساماندهی نظام فضایی سکونتگاه های روستایی

Abstract

فضا و ساماندهی فضایی از جمله مباحثی است که حدوداً از دهه 1950 وارد ادبیات جغرافیایی جهان گردیده است.<br /> - عدم تعادل در توسعه شهر و روستا و بهره ­مندی از مزایای آن.<br /> - جامع نگری به ابعد مختلف طبیعی، اقتصادی- اجتماعی و کالبدی در حل مسائل و معضلات جوامع انسانی.<br /> - عدم پاسخگویی ساختار و سازمان فضایی قلمروهای جغرافیایی خاص به ویژه در مناطق روستایی کشورهای جهان سوم و عقب مانده به معضلات و نیازهای معاصر.<br /> - حصول مقیاس­ های معقول در سرمایه ­گذاری و برنامه­ ریزی­ های اقتصادی- اجتماعی.<br /> - توزیع متعادل جمعیت، خدمات و فعالیت با توجه به استعدادهای بالفعل و بالقوه در سطوح فضایی همگن.<br /> و...را شاید بتوان از جمله مهم ترین دلایل گرایش برنامه­ ریزان و جغرافیدانان به مطالعاتی با ابعاد فضایی دانست. بی­ تردید با گذشت زمان و ظهور ناکامی های روزافزون تفکرات قطب ­گرایی و برنامه­ ریزی متمرکز در دستیابی به توسعه­ ای موزون و متعادل، ضرورت جامع­ نگری فضایی بالاخص برای مناطق روستایی کشورهای در حال رشدی مانند ایران را بیش از گذشته آشکار می­ سازد.<br /> در این راستا ساماندهی نظامی فضایی سکونتگاه­ های روستایی از جمله پروژه­ هایی محسوب می ­شد که در صورت اهتمام جدی به آن و با توجه به یکپارچه­ نگری خاص آن به فضای روستایی و برخورداری از دیدی پهنه­ ای قادر خواهد بود تا راهگشای بسیاری از مسائل و معضلات مناطق روستایی کشورمان باشد.<br /> در این مقاله سعی شده ضمن کنکاشی در مفاهیم فضا، فضای روستایی، سازمان و ساختار فضایی به بیان پیشینه و اهدافی از طرح ساماندهی فضایی سکونتگاه ­های روستایی در ایران و نتایج آن پرداخته شود.