شناسایی لاین‌های پایدار و امیدبخش ماشک مجاری ( Vicia panonica L.) جهت کشت پاییزه در مناطق دیم سرد و معتدل سرد ایران

Abstract

معرفی ارقام مناسب ماشک با قابلیت کشت پاییزه برای تولید علوفه در دیمزارهای سردسیر از نیازهای مهم کشور در حال حاضر است و هر روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. در این تحقیق 14 لاین ماشک مجاری انتخابی از ژرم‌پلاسم بین‌المللی در طی دو سال زراعی 1389-1387 در چهار ایستگاه تحقیقاتی همکار با موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور بر اساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه مرکب عملکرد علوفه ژنوتیپ‌ها نشان داد که اثر اصلی مکان، سال، ژنوتیپ و اثر متقابل ‌ژنوتیپ ‌×محیط در سطح 1% معنی‌دار بودند. شاخص‌های غیرپارامتریک پایداری، از نظر شناسایی ارقام پایدار در این پژوهش در سه گروه متمایز بودند. گروه اول شامل آماره‌های مبتنی بر رتبه و عملکرد ژنوتیپ‌ها که رقم گل‌سفید و لاین Sel-515 را پایدار تشخیص دادند و از لحاظ گروهی دیگر از شاخص‌ها نیز لاین‌های Sel-459 و Sel-1327 برتر بودند که همگی بعنوان لاین‌های امیدبخش جهت کشت پاییزه شناسایی شدند ولی در مجموع چنین نتیجه‌گیری شد که لاین Sel-515 با داشتن کمترین میانگین رتبه و نیز کمترین تغییرات رتبه از بیشترین هوموستازی در شرایط دیم سردسیر برخوردار بود.