تعیین شدت فرسایش و رسوب زایى اراضى در حوزه آبخیز تهم ‏چاى با استفاده از مدل پسیاک و GIS

Abstract

یکى از بزرگترین مشکلات منابع طبیعى، مسئله فرسایش خاک است. با از دست رفتن خاک مهمترین منبع تولید مایحتاج بشر از بین مى ‏رود که جبران این امر غیرممکن است. جهت شناسایى دقیق عوامل تخریب خاک نیاز به اطلاعات پایه دقیق مى‏ باشد، امروزه وجود سیستم ‏هاى ابزار دقیق و مد هاى مختلف این توانایى و ابزار را در اختیار انسان قرار داده ‏اند که بتوان با استفاده از آن اطلاعات پایه را ذخیره و درصورت نیاز بازیابى نمود. در این مقاله با استفاده از مدل پسیاک (P.S.I.A.C) و قابلیت هاى سیستم GIS اراضى زیرحوزه آبخیز تهم چاى از نظر فرسایش و رسوب زایى مورد ارزیابى و بررسى قرارمى‏ گیرند. بدین منظور از تلفیق مدل پسیاک ((P.S.I.A.C و GIS میزان شدت فرسایش و مقدار رسوب تولید شده را در حوزه ‏ها مى‏ توان برآورد نمود. با توجه به اینکه نقشه‏ هاى توپوگرافى، شیب، جهت و زمین‏ شناسى در تعیین واحدهاى همگن کاربرد دارند، لذا این داده ‏ها بصورت لایه‏ هاى اطلاعاتى وارد محیط سیستم (GIS) شده و بعد از پردازش و ساماندهى آنها با توجه به مدل پسیاک اقدام به رده بندى و امتیازدهى به هر یک از عوامل مؤثر در شدت فرسایش و رسوب زایى گردید. درنهایت با جمع‏ بندى امتیازات هر یک از این لایه ‏ها، امتیاز نهایى استخراج و براین اساس شدت فرسایش و رسوب زایى اراضى منطقه مورد مطالعه تعیین گردید.<br /> براساس نتایج بدست آمده از این تحقیق و تجربیات قبلى انجام شده، این روش در مناطقى که از نظر شدت فرسایش و رسوبزایى در حد کم تا خیلى کم هستند قابل استفاده مى‏ باشد. همچنین در مقایسه میزان رسوب بدست آمده با میزان واقعى اندازه‏ گیرى شده در ایستگاه هیدرومترى پالتى، واقع در خروجى حوزه مشاهده گردید که نتیجه بدست آمده، همخوانى مناسبى با ارقام اندازه‏ گیرى شده دارد.