بررسی ویژگی های ژئومورفولوژی گسل شمال تبریز و تعامل آن با توسعه فیزیکی این شهر

Abstract

<strong>گسل نوعی شکست است، که بر اثر وارد آمدن فشار پوسته زمین و جابجایی لایه</strong><strong>‌</strong><strong>ها ایجاد می</strong><strong>‌</strong><strong>شود و انواع گوناگونی دارد( شایان، 1373: 128).</strong><br /> <strong>زلزله و فرایندهای متأثر از آن، از جمله مخاطرات گسلی محسوب می</strong><strong>‌</strong><strong>شوند.</strong><br /> <strong>منطقه مورد مطالعه، در استان آذربایجان شرقی و در شمال و شمال شرقی شهر تبریز واقع شده که از جنوب و جنوب شرق به دشت تبریز و از شمال به حوضه اصلی آجی چای و منطقه خواجه و شرینجه داغی ختم می</strong><strong>‌</strong><strong>شود. به علت فعالیت خفیف سیستم گسلی شمال تبریز، اشکال ژئومورفولوژیک نیز متعاقباً تحت تأثیر این گونه فعالیت</strong><strong>‌</strong><strong>ها دچار تحولاتی مانند؛ ریزش دامنه</strong><strong>‌</strong><strong>ای و یا لغزش در سطوح و مقیاس</strong><strong>‌</strong><strong>های مختلف می</strong><strong>‌</strong><strong>شوند. هدف از مطالعه</strong><strong>‌</strong><strong>ی این ناحیه، بررسی ژئومورفولوژی گسل³ شمال تبریز که همواره در تعامل طبیعی با شهر تبریز است، می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد. پرتگاه</strong><strong>‌</strong><strong>های⁴ گسلی با شیب تند⁵از مشخصات بارز این محدوده می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد.مساحت محدوده</strong><strong>‌</strong><strong>ی اصلی مطالعاتی 67 کیلومتر</strong><strong>‌</strong><strong>مربع و مرتفع</strong><strong>‌</strong><strong>ترین نقطه</strong><strong>‌</strong><strong> با ارتفاع 1900 متر در ارتفاعات عون</strong><strong>‌</strong><strong>ابن</strong><strong>‌</strong><strong>علی و در محدوده مرکزی منطقه مورد مطالعه واقع است.</strong><br /> <strong> لازم به ذکر است که ارتفاعات عون</strong><strong>‌</strong><strong>ابن</strong><strong>‌</strong><strong>علی که مهمترین قسمت مطالعاتی را شامل می</strong><strong>‌</strong><strong>شود، بخش شمالی و شمال شرقی دشت تبریز را با جهتی شمال غرب- جنوب شرق و از جنوب شرق باغمیشه تا شمال فرودگاه تبریز، در بر گرفته است. همچنین مطالعات و بررسی</strong><strong>‌</strong><strong>های به عمل آمده در قسمت</strong><strong>‌</strong><strong>های مختلف این گسل حاکی از وجود آثار ریخت</strong><strong>‌</strong><strong>شناختی متعدد ناشی از فعالیت زمین</strong><strong>‌</strong><strong>ساختی آن است.</strong>