تهیه نقشه اقلیمی استان کردستان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی

Abstract

<strong>تقسیم</strong><strong>‌</strong><strong>بندی آب و هوایی و شناخت مهم</strong><strong>‌</strong><strong>ترین عوامل و عناصر تأثیرگذار بر هر ناحیه یکی مهمترین فاکتورهایی است که می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند در برنامه</strong><strong>‌</strong><strong>ریزی</strong><strong>‌</strong><strong>های محیطی مورد استفاده قرار گیرد. دامنه تحقیقات اقلیمی از جمله تهیه نقشه</strong><strong>‌</strong><strong>های اقلیمی می</strong><strong>‌</strong><strong>تواند در مقیاس</strong><strong>‌</strong><strong>های بزرگ، متوسط، ریز و محلی صورت گیرد که در استان کردستان این تحقیقات بسیار محدود بوده است. در این پژوهش به بررسی ویژگی</strong><strong>‌</strong><strong>های اقلیمی استان کردستان در یک دوره آماری سی ساله از داده</strong><strong>‌</strong><strong>های ایستگاه</strong><strong>‌</strong><strong>های هواشناسی استان و با استفاده از نرم</strong><strong>‌</strong><strong>افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی پرداخته شد. پس از کنترل کمی و کیفی داده</strong><strong>‌</strong><strong>های هواشناسی و رفع نواقص آماری دو عنصر مهم اقلیمی دما و بارش در سطح استان مورد بررسی قرار گرفت و نقشه</strong><strong>‌</strong><strong>های هم دما، هم بارش و نیز همبستگی دما و بارش با ارتفاع در محیط نرم افزار و با استفاده از روش وزن دهی معکوس فاصله تولید گردید. انطباق درجه حرارت و بارش با مدل رقومی ارتفاع یک همبستگی معکوس و معنی</strong><strong>‌</strong><strong>داری را بین دما و بارش با ارتفاع در منطقه مورد مطالعه نشان داد. به طوری که با افزایش ارتفاع دما و بارش کاهش پیدا می</strong><strong>‌</strong><strong>کند. برای طبقه بندی اقلیمی استان از دو روش تجربی دمارتن و آمبروژه استفاده گردید و اقلیم</strong><strong>‌</strong><strong>های مختلف براساس آنها تعیین گردید. در طبقه بندی دمارتن استان کردستان به چهار نوع اقلیم نیمه خشک، مدیترانه</strong><strong>‌</strong><strong>ای، مرطوب و بسیار مرطوب تقسیم گردید و در طبقه بندی آمبروژه نیز منطقه به چهار نوع اقلیم نیمه خشک سرد، اقلیم ارتفاعات، نیمه مرطوب سرد و مرطوب سرد تقسیم گردیده است. در پایان برای تهیه نقشه اقلیمی استان کردستان پهنه</strong><strong>‌</strong><strong>بندی در محیط </strong><strong>GIS</strong><strong> صورت گرفت و از روش</strong><strong>‌</strong><strong>های موجود برای انترپولاسیون فضایی و تحلیل فضایی داده های مکانی، از مدل میان یابی وزن دهی معکوس (</strong><strong>IDW</strong><strong>) استفاده گردید و در نهایت نقشه</strong><strong>‌</strong><strong>های اقلیمی استان کردستان تولید گردید. نقشه</strong><strong>‌</strong><strong>های پهنه</strong><strong>‌</strong><strong>بندی تولید شده بیانگر آن است که بیشترین پهنه استان دارای اقلیم نیمه خشک و مدیترانه</strong><strong>‌</strong><strong>ای می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد و تنها پهنه کمی از آن در قسمت غرب دارای اقلیم مرطوب و نیمه مرطوب می</strong><strong>‌</strong><strong>باشد.</strong>