مدل‌سازی مطالعات ژئومورفولوِژیکی در مکان‌یابی پاسگاه‌های مرزی و تأمین امنیت مرز ( مطالعه موردی: محدوده نوار مرزی شهرستان زیرکوه)

Abstract

درمیان مناطق مرزی شرق کشور، استان خراسان جنوبی ازجمله مناطقی است که بنا به موقعیت خاص ژئوپلیتیکی همواره در مقاطع تاریخی مختلف چهارراه حوادث و ناامنی بوده و در حال حاضر نیز با مسائل عدیده و تهدیدات امنیتی همچون قاچاق مواد مخدر از افغانستان به خاک ایران، فعالیت‌های تروریستی، حضور کشورهای فرا منطقه‌ای در مجاور مرزها، وجود تهدید مطالبات قومی و مذهبی و اقامت غیرقانونی برخی از اتباع کشورهای هم‌جوار به‌ویژه افغانستان مواجه است. هدف از این تحقیق بررسی پارامترهای ژئومورفولوژیکی محدوده نوار مرزی شهرستان زیرکوه با ایالت‌های فراه و هرات کشور افغانستان با تکیه‌بر شناخت توان واحدهای ژئومورفولوژیک و به‌کارگیری آن در ارتقای توانمندی‌های دفاعی و عملیاتی، مبارزه با اشرار و کالای قاچاق و مواد مخدر، اقدامات پدافندی در این محدوده است. روش تحقیق به‌صورت تحلیلی و مبتنی بردادهای میدانی و کتابخانه‌ای است. ابزارهای تحقیق در این پژوهش به چهار دسته اصلی انواع نقشه‌ها، عکس‌های هوایی و تصاویر ماهواره‌ای، ابزارهای مفهومی (نرم‌افزارها) تقسیم می‌شوند. مدل‌سازی مناطق با استفاده از فازی تحلیل سلسله مراتبی با مدنظر قرار دادن پارامترهای: زمین‌شناسی، لیتولوژی، کاربری اراضی، دسترسی به سکونت‌گاه‌ها و محورهای مواصلاتی، ارتفاع، شیب، جهت شیب، شبکه زه‌کشی و ... است. نتایج نشان می‌دهد که مناطق مرزی شهرستان زیرکوه به دلیل شرایط ژئومورفولوژیکی دارای توان دفاعی کمابیش کم بوده که باعث نفوذ و دسترسی اشرار و قاچاقیان مواد مخدر به داخل استان و کشور شده است و تهدیدات و ناامنی‌های را به دنبال دارد. با توجه به نقشه‌های نهایی مکان‌یابی و برآورد قابلیت‌ها و محدودیت‌های این واحدها، جانمایی و احداث 20 پاسگاه و یا مواضع دیدبانی در منطقه پیشنهاد گردید.