مبلمان شهری و کاهش احتمال وقوع جرم در فضاهای شهری جرم خیز (مطالعه موردی: بوستان کارگران شهر بیرجند)

Abstract

یکی از مسائل مورد غفلت قرار گرفته در استفاده از مبلمان شهری، به‌عنوان مجموعه‌هایی از عناصر و اشیای فیزیکی آسان کننده حضور و فعالیت شهروندان در فضاهای شهری، نحوه به‌کارگیری آن به‌منظور پیشگیری یا کاهش وقوع جرم در فضاهای شهری است. این پژوهش باهدف استفاده «ابزاری» از مبلمان شهری برای کاهش وقوع جرم در فضاهای شهری، به این سؤالات پاسخ می‌دهد که جایگاه استفاده از مبلمان در مجموعه راهبردهای مقابله با جرم و نحوه اثرگذاری آن در این راستا چگونه است. سپس فرایندی را برای به‌کارگیری قاعده‌مند آن پیشنهاد می‌کند تا در مطالعه موردی این پژوهش به کار بسته شود. روش این پژوهش توصیفی است و داده‌های آن در بخش نظری از مطالعات کتابخانه‌ای و اینترنتی به دست می‌آید. داده‌های بخش مطالعه موردی، که بوستان کارگران در شهر بیرجند است، بر مبنای جمع‌بندی تحقیقات دیگران و همچنین گردآوری اطلاعات مکانی سایت به دست می‌آید. این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از مبلمان در جهت پیشگیری یا کاهش جرم در فضاهای شهری، جزء راهبردهای نخستین و زیرمجموعه نظریه‌های پیشگیری محیطی جرم است که در قیاس با سایر راهبردها، نقشی مکمل و نسبی دارد. همچنین در حالت عادی، اثرگذاری آن در میزان جرم به‌صورت دوطرفه (تسهیل‌گر و محدودکننده جرم)، چرخه‌ای و بلندمدت ظاهر می‌شود. تنها استفاده نظام‌مند آن در قالب یک فرآیند است که می‌تواند آن را به کاتالیزوری برای کاهش وقوع جرم تبدیل کند. به‌کارگیری این فرآیند در مورد بوستان کارگران شهر بیرجند که در یک محله جرم خیز واقع‌شده است، نشان داد که این فرآیند قابلیت عملیاتی شدن دارد و در درازمدتمی تواند در کاهش تمایل مجرمان برای حضور در این فضا و انجام اقدامات مجرمانه مؤثر واقع شود.