تحلیل مکانی- فضایی مراکز انتظامی شهر بیرجند مبتنی بر پدافند غیرعامل با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی در بعد شاخص طبیعی-کالبدی

Abstract

برنامه ریزی در ابعاد مختلف به‌ویژه در زمینه خدمات شهری، نیاز به تصمیم گیری مناسب دارد. یکی از روش های تصمیم گیری استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش های موجود از جمله فرآیند تحلیل سلسله مراتبی است. از طرف دیگر، در ارائه خدمات شهری، توجه به برخی اصول در ساختارها، سبب افزایش کارایی سیستم شهری در راستای ارائه خدمات بهتر به شهروندان و همچنین توسعه می شود. اصول پدافند غیرعامل به توجه به هدف آن که پیشگیری و کاهش مخاطرات طبیعی و انسانی است ، نوعی از اصول نامبرده در توسعه و برنامه ریزی خدمات شهری است. این پژوهش به بررسی و تحلیل فضایی-مکانی مراکز انتظامی در شهر بیرجند بر اساس اصول پدافند غیرعامل پرداخته است. پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش توصیفی – تحلیلی می-باشد. روش جمع آوری اطلاعات به دو صورت کتابخانه ای و مطالعات پیمایشی (میدانی)؛ می باشد. روش مورد استفاده در تحلیل ها، نیز فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، مبتنی بر نظر کارشناسان و مقایسه زوجی بین شاخص ها، معیارهای 17 گانه و گزینه های هر معیار در سیستم اطلاعات جغرافیایی است. نتایج نشان داد که بیش از 89/45 درصد از سطح شهر بر اساس اصول پدافند غیرعامل مناسب و بسیار مناسب می باشد. لذا مراکزی که در این محدوده‌ها قرار داشته باشند دارای وضعیت خوبی هستند. براساس نقاط انتظامی برداشت شده ، 11 نقطه در این محدوده قرار دارد که یک دوم نقاط می‌باشد. همچنین 4/9 درصد سطح شهر وضعیت بسیار نامناسب، 2/20 درصد وضعیت نامناسب و 3/24 درصد وضعیت متوسطی را دارا هستند. بطور کلی بررسی مکانی-فضایی مراکز انتظامی در شهر بیرجند نشان داد که توزیع مطلوب بوده است یا این وجود برای افزایش کارکردی بهتر، در برخی موارد نیاز به بازنگری و توجه بیشتری می‌باشد.