علل وجودی قاچاق کالا، سوخت و مواد‌مخدر بین ایران و افغانستان و تأثیر آن بر امنیت خراسان‌جنوبی

Abstract

تأمین امنیت در زمینه‌های متنوع سیاسی، نظامی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در گرو توجه به همه‌ی انواع خطرها در عرصه‌ی داخلی و خارجی است. یکی از این تهدید‌ها که همه‌ی این ابعاد بویژه زمینه اقتصادیرا تحت‌تأثیر قرار می‌هد، قاچاق به اشکال مختلف آن است. همسایگی ایران در شرق با افغانستان، کشوری که خود با تحولات گسترده‌ی سیاسی در دهه‌های اخیر همراه بوده است، باعث سرایت و یا ایجاد پاره‌ای مشکلات و غیر‌هنجارها بر کشور شده است که مهم‌ترین آن‌ها قاچاق کالا و مواد‌مخدر است. بررسی‌های اولیه نشان از آن دارد که علت‌العلل وجود قاچاق، در مرزهای دو کشور، عدم‌وجود یک حکومت مرکزی متمرکز درکشور همسایه، سابقه‌ی طولانی جنگ‌های داخلی و عدم‌سیاست‌گذاری‌ها برای کشت جایگزین باشد که این عوامل در کنار موضوعاتی مانند تغییرات آب‌و‌هوایی، فقر، بیکاری، خشکسالی‌های دوره‌ای، نوع نگاه به مرز، تفاوت قیمت‌های دو سوی مرز و... تشدید شده است. این تحقیق درصدد است تا در ابتدا به بررسی علل وجود قاچاق بین ایران و افغانستان پرداخته و سپس تأثیرات این پدیده را بر امنیت استان خراسان‌جنوبی بررسی نماید. روش تحقیق مقاله از نوع توصیفی–تحلیلی بوده است و اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده است و در پایان مقاله، راهکارهایی برای کاهش قاچاق و افزایش ضریب امنیتی در سوی مرز از جمله توانمندسازی مرزنشینان از طریق ایحاد بازارچه‌های مرزی، مجتمع‌های کشت و صنعت،تعاونی‌های مرزنشینیان، گسترش روابط دوجانبه و... اشاره شده است.