کاوشی کیفی از علل و زمینه‌های شکل‌گیری چندهمسری مردان

Abstract

مقدمه: یک مسئله اجتماعی در زمان واحد در جوامع مختلف، صورت‌های مختلف پیدا می‌کند، در جامعه و سرزمینی پذیرفته و پسندیده است و در جامعه‌ای دیگر رد و ناپسند می‌گردد. مسئله چندهمسری یا تعدد زوجات از مسائل اجتماعی و فرهنگی است که علل و زمینه‌های شکل‌‌گیری آن در جوامع مختلف، متفاوت خواهد بود. هدف مقاله حاضر، شناخت علل و زمینه‌های شکل ‌گیری چندهمسری مردان در شهرستان سراوان بوده است.<br /> روش: تحقیق از نظر روش، کیفی از نوع نظریه زمینه‌ای بوده و مشارکت‌کنندگان با توجه به هدف مطالعه از میان جامعه در دسترس یعنی مردان دارای بیش از یک همسر در شهرستان سراوان به طور هدفمند انتخاب شدند و اطلاعات به وسیله مصاحبه نیمه‌ساختار یافته جمع‌آوری گردید. مصاحبه‌ها تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافته که پس از مصاحبه با چهارده نفر به اشباع نظری رسیده و جهت اطمینان بیشتر، مصاحبه‌ها را تا 17 نفر ادامه داده و متن مصاحبه‌ها روی کاغذ پیاده و کدگذاری انجام و اطلاعات تحلیل شد.<br /> یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که عوامل تشکیل‌دهنده چندهمسری شامل 10 مقوله اصلی و یک مقوله هسته با عنوان «برانگیختگی روانی اجتماعی» است که در قالب مدل پارادایمی و خط داستان ارائه شدند. نتایج تحقیق نشان داد که ازدواج سنتی و غرایز جنسی به عنوان شرایط علی، مقصرانگاری همسر اول، نمای مذهبی، دو اقامت‌گاهی و تسهیل‌گری خانوادگی به عنوان شرایط مداخله‌گر، نمایش اقتدار، بسترهای آزادتعاملی، دلبستگی و توانایی مالی به عنوان شرایط زمینه‌ای باعث بروز پدیده برانگیختگی روانی اجتماعی خواهد شد که در نهایت، استراتژی «گذار پُر گداز عینی و ذهنی از همسر اول» را بوجود می‌آورد.<br /> نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد نگرش‌های مذهبی در کنار مسایل مالی و بسترهای اجتماعی مطلوب، مهم‌ترین علل شکل‌گیری چندهمسری در بین مردان مورد مطالعه است.