آسمان، رقم گندم نان بهاره زودرس، مناسب برای کشت در شرایط خشکی و گرمای شدید آخر فصل در دیم‏زارهای مناطق گرمسیر کشور

Abstract

<strong>حدود 250 هزار هکتار از اراضی</strong><strong> دیم گرمسیری</strong><strong> دارای متوسط میزان بارندگی کم، دمای بالا و حاصلخیزی ضعیف بوده و از توان تولید پایینی برخوردار هستند. ارقام گندم مورد استفاده زارعین در این مناطق، در بسیاری از سال‏ها محصول کمی تولید نموده یا به دلیل ارتفاع کوتاه و یا دانه های چروکیده قابل برداشت نمی</strong><strong>‎</strong><strong>‏باشند. رقم آسمان در سال زراعی 85-1384 با تلاقی لاین‏های </strong><strong>KABY</strong><strong> و </strong><strong>TEVEE2/URES//FUN/KAUZ</strong><strong> در خزانه دورگ‏گیری ایستگاه گچساران ایجاد گردیده و پس از شش سال بررسی در نسل‏های در حال تفرق صفات و رسیدن به خلوص ژنتیکی، در قالب آزمایشات مقایسه عملکرد مقدماتی، پیشرفته و سازگاری (یکنواخت منطقه‏ای) به مدت چهار سال ارزیابی گردید. میانگین عملکرد دانه رقم جدید در ایستگاه‏های گچساران، بهبهان و اراضی کم بازده استان‏های گلستان (</strong><strong>آق‏قلا)، بوشهر (دیلم) و خوزستان (هفتکل) </strong><strong>2894</strong><strong> کیلوگرم در هکتار بوده که 3 درصد نسبت به رقم شاهد کریم برتری نشان داد. </strong><strong>میانگین عملکرد رقم مورد نظر در آزمایش‏های یکنواخت منطقه‏ای در مناطق گچساران و </strong><strong>آق‏قلا (دو سال)،</strong><strong> بهبهان، هفتکل و دیلم (یک سال)، </strong><strong>2737 کیلوگرم در هکتار</strong><strong>بوده که با 21 درصد افزایش نسبت به رقم چمران در سطح احتمال یک درصد برتری معنی‏دار نشان داد. در مناطق پرتنش دیلم، بهبهان و هفتکل به عنوان مناطق هدف، میانگین عملکرد دانه رقم جدید نسبت به ارقام شاهد چمران و کریم به‏ ترتیب 37 درصد و 10 درصد افزایش نشان داد. زودرسی، ارتفاع بوته و وزن هزار دانه مناسب، بویژه در شرایط بروز تنش شدید خشکی و همچنین برتری کیفیت نانوایی رقم از خصوصیات برجسته رقم آسمان می‏باشند که معرفی آن برای کشت در دیم‏زارهای گرمسیری کم بازده در کشور را موجه می‏سازد.</strong>