اثرات تاریخ کاشت، دور آبیاری و رقم بر مدیریت بیماری پوسیدگی ریشه چغندرقند و عملکرد کمی و کیفی آن

Abstract

به منظور بررسی اثرات تاریخ کاشت، دور آبیاری و رقم بر مدیریت بیماری پوسیدگی ریشه چغندرقند و عملکرد کمی و کیفی آن، آزمایشی در قالب آزمایش اسپلیت فاکتوریل بر پایه طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در استان خراسان رضوی (تربت جام) طی سال‌های 1388-1387 اجرا شد. در این آزمایش عامل اصلی دور آبیاری در دوسطح: هر هشت روز و هر شش روز و عامل فرعی تاریخ‌های مختلف کاشت در هشت سطح فاکتوریل (چهار زمان کاشت، شامل: 15 اسفند، 15 فروردین، 15 اردیبهشت و 15 خرداد و دو رقم مقاوم دورتی و رقم حساس جلگه) در نظر گرفته شد. در این تحقیق سطوح عامل آبیاری، رقم و تاریخ کاشت اثر معنی‌داری در سطح پنج درصد بر عملکرد ریشه و قند داشتند. با کاهش دور آبیاری طبق تیمارهای اعمال شده، عملکرد ریشه و قند افزایش یافت ولی درصد قند بطور معنی‌داری تحت تأثیر قرار نگرفت. با تأخیر درکاشت عملکرد ریشه و قند کاهش یافت. درصد قند نیز با تأخیر در تاریخ کاشت تا 15 اردیبهشت افزایش یافت. سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (AUDPC) در سال دوم نسبت به سال اول بیشتر بود. تیمارهای آبیاری از نظر AUDPC اختلاف معنی‌داری با یکدیگر نداشتند. ارقام از حیث صفت AUDPC اختلاف زیادی داشتند. رقم دورتی در مقایسه با رقم جلگه مقاوم‌تر بود. کاشت در نیمه اسفند، باعث افزایش شدت گسترش بیماری شد ولی کاشت در دیر هنگام گسترش بیماری را کاهش داد. بر اساس نتایج به‌دست آمده کشت رقم چغندر‌‌قند مقاوم برای تاریخ کاشت زود و با کمی تأخیر برای ارقام حساس توصیه می‌شود.