تأثیر ریزگردها بر شدت بیماری عوامل قارچی پوسیدگی میوه خرما در مرحله قبل از برداشت

Abstract

<strong>بروز پدیده ریزگرد در نتیجه تغییرات زیست محیطی از جمله کاهش بارندگی و خشک شدن تالاب‌ها از حدود دو دهه پیش در کشور آغاز و هر سال در حال افزایش است. هم‌زمان با وقوع پدیده ریزگرد، احتمال انتقال عوامل بیماری‌زا بر محصولات مختلف از جمله خرما و ایجاد خسارت و در نتیجه کاهش کیفیت و بازارپسندی این محصول وجود دارد. این مسئله خصوصاً در رقم تجاری و صادراتی خرمای مجول اهمیت ویژه‌ای دارد. طی سال‌های 94-1392 از مراحل مختلف رشدی میوه خرمای مجول‌ شامل خلال، خارک، رطب و خرمای آلوده به ریزگرد، نمونه‌برداری و در محیط کشت سیب‌زمینی، دکستروز و آگار (</strong><strong>PDA</strong><strong>) کشت داده شد. پس از بررسی نمونه‌ها، فراوانی نسبی غالب‌ترین </strong><strong>قارچ‌های </strong><strong>عامل پوسیدگی </strong><strong>در خرما</strong><strong> تعیین شدند. </strong><strong>قارچ‌های </strong><strong><em>Alternaria alternata</em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em>Aspergillus niger</em></strong><strong><em>،</em></strong><strong><em>A. phoenicis </em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em>Fusarium </em></strong><strong>sp<em>.</em></strong><strong><em>، </em></strong><strong><em>Helminthosporium </em></strong><strong>sp<em>.</em></strong><strong>و</strong><strong><em>Rhizopus stolonifer </em></strong><strong>از میوه‌های آلوده به ریزگرد، به عنوان عوامل پوسیدگی قارچی </strong><strong>جداسازی و </strong><strong>شناسایی شدند. نتایج نشان داد که با نشستن گرد و غبار بر روی میوه‌های خرما در نخلستان‌ها در شرایط نسبتاً مرطوب، شدت خسارت پوسیدگی به مقدار 8/53 درصد و ریزش به مقدار 13/43 درصد افزایش یافت. میزان پوسیدگی میوه متأثر از این پدیده طی مرحله رطب و اوایل مرحله رسیدن میوه بیشتر از مراحل انتهایی رشد میوه بود. </strong><strong>بنابراین توصیه می‌شود که پوشش دهی خوشه‌ها قبل از تبدیل خارک به رطب صورت گیرد تا میوه‌های خرما از حمله قارچ‌های عامل پوسیدگی و آلودگی به گرد و غبار مصون باقی بمانند.</strong>