دلگان رقم جدید کلزا با پتانسیل عملکرد دانه بالا برای کشت در مناطق گرم و خشک جنوب کشور

Abstract

<strong>رقم دلگان به روش گزینش شجره‌ای تغییر شکل یافته از یک هیبرید خارجی به دست آمده است. برای این منظور، یک صد بوته بارور از جمعیت F2 هیبرید خارجی در مرحله گلدهی انتخاب و سلف شدند. بذور F3 به همراه 17 جمعیت دیگر در پروژه‌ایی با عنوان تولید لاین‌های پرمحصول بهاره کلزا از جوامع F2 در کرج، دزفول، بوشهر، زابل و هرمزگان مورد بررسی قرار گرفتند. انتخاب بوته‌ها تا رسیدن به لاین (ها)ی خالص به روش شجره‌ای ادامه و در نسل F7 فقط 3 لاین خالص (SAN-12 یا زابل صفر، بهبهان 2 و ورامین 3) انتخاب شدند. در ارزیابی مقدماتی عملکرد، لاین منتخب SAN-12، از لحاظ عملکرد دانه و زودرسی در قیاس با رقم شاهد آرجی اس 003 به همراه تعدادی لاین دیگر انتخاب شد. در ارزیابی سازگاری و پتانسیل عملکرد لاین‌های منتخب در چهار منطقه اقلیم گرم جنوب، رقم دلگان (SAN-12) با عملکرد‌ 2808 کیلوگرم در هکتار مقام اول را داشت. از نظر رسیدگی فیزیولوژیک رقم دلگان( SAN-12) نسبت به رقم شاهد آرجی اس 003 ، نه روز زودرس‌تر بود. نتایج حاصل از تجزیه پایداری به دو روش رتبه‌بندی و شاخص برتری لین و بینز حاکی از پر محصولی و پایداری رقم دلگان بود. نتایج طرح تحقیقی-تطبیقی در دو منطقه از زابل نشان داد که رقم دلگان ( SAN-12) با میانگین 2462 کیلوگرم در هکتار دارای بیشترین عملکرد دانه بود. نتیجه طرح‌ تحقیقی- ترویجی در مناطق زابل و دلگان نیز نشان داد که رقم دلگان ( SAN-12) نسبت به شاهد آرجی اس 003 عملکرد دانه بالاتری داشت. بنابراین با توجه به ویژگی‌های مطلوب مانند پتانسیل عملکرد بالا، سازگاری وسیع، زود‌رسی، تحمل نسبی به بیماری اسکلروتینیایی ساقه، تحمل به ورس و کیفیت خوب روغن لاین، SAN-12 در سال 1393 به نام دلگان معرفی و برای کشت در مناطق گرم جنوب توصیه شد.</strong>