تناوب زراعی جایگزین آیش تابستانی در مناطق سرد کشور

Abstract

به منظور تطبیق نتایج موفق حاصل از مطالعات انجام شده بر روی گیاهان علوفه‌ای یک ساله در <br /> استان زنجان، با شرایط اقلیمی مناطق سرد کشور، دو گونه برتر انتخابی این گیاهان به اسامی خلر<br /> (Lathyrus sativus L.) و ماشک معمولی (Vicia sativa L.) به مدت یک سال در 28 ناحیه از 11 استان کشور در شرایط کشت آیش تابستانی، از نظر عملکرد و کیفیت محصول مورد ارزیابی قرار گرفتند. در تجزیه واریانس داده‌های مناطق، بین میانگین عملکرد علوفه خشک و پروتئین خام خلر (33/5 و 31/1تن در هکتار) و ماشک (64/5 و 19/1 تن در هکتار) تفاوت معنی‌دار نبود. به دلیل بالا بودن غلظت نیتروژن در بافت اندام‌های هوایی خلر (‌93/3 گرم در صد گرم ماده خشک‌) میانگین عملکرد پروتئین خام این گونه 10 درصد بیشتر از ماشک معمولی به دست آمد. دامنه تغییرات ماده خشک و پروتئین خام خلر و ماشک در مناطق اجرای طرح به ترتیب 78/8-48/2، 16/2-61/0 و 73/11-76/1، 56/2-39/0 تن در هکتار بود. جمع‌بندی نتایج، توفیق کشت خلر و ماشک را به عنوان گیاهان جایگزین آیش تابستانی در مناطق سرد کشور مورد تأیید و توصیه قرارداد.