ارزیابی عملکرد، سرعت و دوره مؤثر پر شدن دانه چهار رقم جو (Hordeum vulgaris L.) در تاریخ‌های مختلف کاشت

Abstract

به منظور ارزیابی عملکرد دانه، سرعت و دوره مؤثر پر شدن دانه چهار رقم جو (Hordeum vulgaris L.) در تاریخ‌های مختلف کاشت، آزمایشی در سال زراعی 1389-1388 در مزرعه پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. عوامل مورد بررسی شامل چهار رقم جو به نام‌های لیسیوی، سهند، بهمن و ماکویی و سه تاریخ کاشت شامل اول مهرماه،<br /> 15 مهر ماه و 30 مهر ماه بودند. نتایج نشان داد که تاریخ‌های مختلف کاشت، اثر معنی‌داری بر عملکرد، سرعت و دوره مؤثر پر شدن دانه ارقام جو داشت. در این بررسی با استفاده از یک مدل خطی پارامترهای مربوط به پر شدن دانه ارزیابی گردید. حداکثر وزن دانه (056/0 میلی‌گرم) و دوره مؤثر پر شدن دانه (5/25 روز) در تاریخ کاشت اول مهر ماه به دست آمد. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که حداکثر وزن دانه (049/0 میلی‌گرم) و دوره مؤثر پر شدن دانه (5/25 روز) به ترتیب به رقم لیسیوی در تاریخ کاشت اول مهر ماه و حداقل آنها <br /> (028/0 میلی‌گرم و 7/21 روز) به رقم سهند در 30 مهر ماه تعلق داشت. عملکرد دانه به طور معنی‌داری بوسیله ارقام جو، تاریخ‌های مختلف کاشت و اثر متقابل رقم × تاریخ کاشت متأثر گردید. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که حداکثر عملکرد دانه به میزان 223/2 تن در هکتار در اول مهر ماه در رقم لیسیوی و کمترین آن به میزان 490/1 تن در هکتار نیز در 30 مهر ماه در رقم سهند برآورد گردید. بنابراین می‌توان پیشنهاد نمود که به منظور افزایش عملکرد و دوره پر شدن دانه، رقم لیسیوی در اول مهر ماه در شرایط اقلیمی اردبیل به کار برده شود.