ارزیابی تحمل خشکی درلاین‌های پیشرفته سورگوم دانه‌ای

Abstract

به منظور ارزیابی تحمل خشکی در لاین­های پیشرفته سورگوم دانه­ای، آزمایشی به صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال­های 1388 و 1389 اجرا شد. در این آزمایش اعمال تیمار آبیاری در سه سطح به صورت آبیاری پس از 60 میلی­متر (آبیاری نرمال)، 120 میلی­متر (تنش ملایم) و 180 میلی­تر (تنش شدید) تبخیر از سطح تشتک تبخیر، به عنوان عامل اصلی و 7 لاین پیشرفته سورگوم دانه­ای (KGS36 & KGS32 , KGS27, KGS25, KGS23 , KGS19, KGS15) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج ارزیابی با استفاده از شاخص­های مختلف تحمل به خشکی نشان داد که بر اساس شاخص حساسیت به تنش (SSI) و شاخص تحمل (TOL) لاین­هایKGS15 و KGS19 با عنوان متحمل­ترین ژنوتیپ­ها شناسایی شدند. بر اساس شاخص­های تحمل به تنش (STI) میانگین بهره­وری (MP) و میانگین هندسی بهره­وری (GMP) لاین KGS32 با عملکرد دانه به میزان 11240 کیلوگرم در هکتار در شرایط بدون تنش و عملکرد دانه 6368 کیلوگرم در هکتار در شرایط تنش شدید به همراه لاین KGS36 به عنوان ژنوتیپ­های با عملکرد دانه بالا در هر دو محیط شناخته شدند. شاخص­های STI , GMP و MP با همبستگی مثبت و معنی­دار با عملکرد دانه به عنوان معیارهای مناسب جهت معرفی و تعیین ژنوتیپ­های متحمل به تنش خشکی شناخته شدند و لاین­های KGS32 و KGS36 به عنوان مناسب­ترین ژنوتیپ­ها در شرایط تنش خشکی تعیین شدند.