تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی در گذشته، حال و آینده

Abstract

<strong>تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی به موادی اطلاق می‌شود که در مقادیر بسیار کم تأثیرات بسیار بزرگی بر رشد و نمو گیاهان می‌گذارند. این ترکیبات می‌توانند طبیعی یا مصنوعی باشند که فرم طبیعی آن را هورمون‌های گیاهی می‌نامند. بعضی از این ترکیبات ده‌ها سال است که شناخته شده و نوع و میزان واکنش گیاهان به آنها نیز مشخص می‌باشد، درحالی که بسیاری از آن‌ها تنها در سال‌های اخیر شناسایی شده‌اند. برخی از تنظیم کننده‌های رشد بخاطر تأثیرات مستقیمی که بر رشد، نمو و حتی کیفیت محصولات زراعی و باغی دارند در بعضی از کشورها کاربردهای تجاری بسیاری یافته و سالانه بر تعداد مصرف‌کنندگان آنها افزوده می‌شود، با این‌حال بسیاری از آنها همچنان مراحل تحقیقاتی خود را سپری می‌کنند. آمارهای موجود نشان می‌دهد که مصرف جهانی تنظیم‌کننده‌های رشد طی دوره 10 ساله (2012-2003) از 16691 تن به 42700 تن ماده خالص، یعنی بیش از 5/2 برابر افزایش یافته است، و پیش‌بینی می‌شود که مصرف آنها تا سال 2020 سالانه 56/3 درصد روند افزایشی</strong><strong>داشته باشد. ارزش بازار این ترکیبات در سال 2013 حدود 56/3 میلیارد دلار اعلام شده است و پیش‌بینی می‌شود ارزش این بازار تا سال 2020 به حدود شش میلیارد دلار برسد. طی سال‌های اخیر بر میزان مصرف این ترکیبات در ایران نیز افزوده شده ولی تاکنون اطلاعات مدونی در این خصوص ارایه نشده است. در مقاله زیر سعی شده است که به وضعیت تولید و مصرف این ترکیبات و مشکلات قانونی موجود در ایران و جهان پرداخته شود.</strong>