اثر ژنوتیپ در موفقیت پیوند خزانه‌ای در سه کلون چای

Abstract

<strong>به‌منظور دستیابی به فن پیوند خزانه‌ای و تولید نهال‌های پیوندی چای، پژوهشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با نه تیمار و سه تکرار طی دو سال در ایستگاه تحقیقات چای شهید اسلامی لاهیجان اجرا شد. در این آزمایش از سه کلون امیدبخش 100، ژنوتیپ انتخابی 2021 و رقم </strong><strong>DN</strong><strong> (سریلانکایی) به عنوان پایه و پیوندک استفاده شد. پس از پیوند، برخی از صفات کیفی برگ سبز چای مانند پلی‌فنل‌ کل، میزان فعالیت آنزیم‌های پلی‌فنل اکسیداز و پراکسیداز و درصد پروتئین در نزدیک‌ترین برگ‌ها به محل پیوند درگیاهان پیوندی و غیر پیوندی (شاهد) اندازه‌گیری شد. هم‌چنین اندازه‌گیری صفات کمی مانند ماده خشک، ارتفاع گیاه، تعداد برگ، قطر ساقه و درصد زنده‌مانی پیوند و نهال‌های شاهد پس از پیوند انجام گردید. نتایج نشان داد که بین گیاهان پیوندی و غیرپیوندی از نظر درصد زنده‌مانی برای تولید نهال، درصد پلی‌فنل کل و آنزیم پلی‌فنل اکسیداز اختلاف معنی‌داری وجود داشت به طوری‌که درصد زنده‌مانی نهال‌های قلمه‌ای در همه موارد بیشتر از نهال‌های پیوندی بود. در بین ترکیبات پیوندی، پیوند </strong><strong>100/DN</strong><strong> (پایه</strong><strong>DN</strong><strong> و پیوندک 100) با %</strong><strong>56</strong><strong> بیشترین درصد زنده‌مانی را داشت. از نظر درصد ماده‌ی خشک، ارتفاع گیاه، تعداد برگ و قطر ساقه بین گیاهان پیوندی و غیرپیوندی اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بیشترین مقدار پلی‌فنل کل مربوط به گیاهان پیوندی </strong><strong>2021</strong><strong>/</strong><strong> 100</strong><strong>(پایه 2021 و پیوندک 100)</strong><strong>به میزان %</strong><strong>13/7</strong><strong> و کمترین مقدار نیز مربوط به قلمه‌های ریشه‌دار کلون 100 به میزان %</strong><strong>10/4</strong><strong> بود. بیشترین مقدار پروتئین مربوط به گیاهان پیوندی </strong><strong>DN/2021</strong><strong> (پایه 2021 و پیوندک </strong><strong>DN</strong><strong>) به میزان %</strong><strong>13/5</strong><strong> و کمترین مقدار آن نیز مربوط به گیاهان غیرپیوندی </strong><strong>DN</strong><strong> به‌میزان 9% بود.</strong>