نیما، رقم جدید کلزای زمستانه برای کشت در مناطق سرد و معتدل سرد ایران

Abstract

<strong>رقم کلزای نیما حاصل انتخاب و خالص سازی تک بوته‌ها در نسل‌های در حال تفکیک مربوط به تلاقی اوکاپی (</strong><strong>Okapi</strong><strong>) با مودنا (</strong><strong>Modena</strong><strong>) می‌باشد. تک بوته‌های انتخابی از نسل </strong><strong>F₂</strong><strong> و نسل‌های درحال تفرق آن طی پنج سال متوالی کشت و لاین‌های خالص تاحصول نسل </strong><strong>F₆</strong><strong> از بین آنها گزینش شدند. در سال 1387 لاین‌های خالص حاصل از تلاقی فوق درهمدان بصورت آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد دانه بررسی شدند و</strong><strong>نتایج این بررسی نشان داد که عملکرد لاین </strong><strong>SW102</strong><strong> (رقم نیما) نسبت به رقم شاهد اوکاپی %7 بیشتر بود. بررسی سازگاری لاین‌های منتخب درکرج، خسروشاه تبریز، اسلام‌آباد غرب، اراک و همدان طی سال‌های زراعی 89-1388 و90-1389 نشان داد که لاین </strong><strong>SW102</strong><strong> نسبت به رقم شاهد اوکاپی بیش از %</strong><strong>18</strong><strong> برتری عملکرد داشته و از نظر شاخص‌های ضریب تغییرات محیطی و میانگین و واریانس رتبه از پایداری عملکرد بالایی نیز برخوردار بود. ارزیابی‌های بیماری های رقم جدید نیز حاکی از تحمل نسبی این لاین در مقابل بیماری پوسیدگی سفید ساقه و بیماری ساق سیاه بود. نتایج به دست آمده از پروژه تحقیقی- تطبیقی اجرا شده در فامنین همدان در سال 1391 نشان داد که لاین </strong><strong>SW102</strong><strong> با 4983 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کرد</strong><strong>. </strong><strong>نتایج پروژه تحقیقی- ترویجی در سال 95-1394 در استان اصفهان نشان داد</strong><strong> که کاهش</strong><strong> عملکرد لاین </strong><strong>SW102</strong><strong> و شاهد اوکاپی در شرایط تنش خشکی </strong><strong>نسبت به شرایط آبیاری نرمال </strong><strong>به ترتیب </strong><strong>13/4</strong><strong> و</strong><strong> 23/6 درصد</strong><strong> بود</strong><strong>. </strong><strong>بنابراین با توجه به ویژگی‌های مطلوب لاین </strong><strong>SW102</strong><strong> مانند عملکرد دانه و روغن بالا، سازگاری خوب، تحمل نسبی به تنش خشکی آخر فصل و بیماری اسکلروتینیایی ساقه در قیاس با رقم شاهد اوکاپی، این لاین در سال 1395 بنام نیما نامگذاری و برای کشت در مناطق سرد و معتدل سردکشور توصیه شد.</strong>