انتخاب مناسب‌ترین ترکیب کشت مخلوط ماشک گل‌خوشه‌ای با جو و تریتیکاله در شرایط دیم زنجان

Abstract

به منظور ارزیابی عملکرد کمی ‌و کیفی ماشک گل‌خوشه‌ای در کشت خالص و مخلوط با جو و تریتیکاله، آزمایشی به مدت دوسال (87-1385) در ایستگاه تحقیقات دیم خدابنده انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 9 تیمار در چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص ارقام جو، تریتیکاله، ماشک گل‌خوشه‌ای و کشت مخلوط این گیاهان با نسبت‌های 3:1 ، 1:1 و 1:3 بودند. کشت مخلوط به صورت درهم و با روش جایگزینی انجام گردید. در نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب داده‌ها، اثر سال، تیمار و اثر متقابل تیمار × سال بر میانگین صفات عملکرد علوفه تر، ماده خشک، نیتروژن و پروتئین خام در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. با وجود عدم تفاوت معنی‌دار بین کشت خالص دو گیاه جو و تریتیکاله، بیشترین مقادیر عملکرد علوفه تر (49/5 تن در هکتار)، ماده خشک (36/2 تن درهکتار) و پروتئین خام (7/178 کیلو گرم در هکتار) از کشت خالص جو بدست آمد. مقادیر کلیه صفات مورد مطالعه در کشت مخلوط ماشک گل‌خوشه‌ای با جو ، بیشتر از کشت مخلوط ماشک گل‌خوشه‌ای با تریتیکاله در نسبت‌های مشابه بودند. در بین تیمارهای مورد بررسی، نسبت کشت مخلوط 75% جو با 25% ماشک گل‌خوشه‌ای با میانگین تولید 48/2 تن در هکتار ماده خشک، 3/202 کیلوگرم در هکتار پروتئین خام و مقدار 51/1 در نسبت برابری زمین، مناسب‌ترین ترکیب کشت برای شرایط دیم زنجان انتخاب گردید.