امکان افزایش تولید محصول گندم در دیمزارهای گرمسیری ایران

Abstract

<strong>تولید گندم در مناطق دیم گرمسیر نقش مهمی در اقتصاد ایران داشته و دارای ظرفیت عظیمی در افزایش تولیدات کشاورزی است. گسترش استفاده از ارقام اصلاح شده گندم در مناطق عمده‌ای از دیمزارهای گرمسیری در دهه هشتاد نسبت به دهه هفتاد </strong><strong>حدود 27 درصد </strong><strong>افزایش تولید را به همراه داشته است.</strong><strong> با این وجود، </strong><strong>شکاف</strong><strong> زیاد عملکرد در سطح مزارع زارعین در مقایسه با عملکرد ایستگاه‌های تحقیقات کشاورزی (98 تا 204 درصد)،</strong><strong>نیازمند شناخت عوامل به وجود آورنده شکاف عملکرد و ارایه راهکارهای مناسب است. شواهد و تجربیات موجود نشان می</strong><strong>‌</strong><strong>دهد که عوامل مدیریتی، اطلاعات فنی و مدیریت زراعی</strong><strong>ضعیف کشاورزان، توان و آگاهی‌های حرفه</strong><strong>‌</strong><strong>ای </strong><strong>کم </strong><strong>مروجین، </strong><strong>استمرار استفاده از ارقام بومی در برخی مناطق، </strong><strong>پایین بودن سطح مکانیزاسیون، عدم انتقال یافته‌های تحقیقاتی به مزارع زارعین</strong><strong>، </strong><strong>عدم نظارت و پیگیری مؤثر بر پیامدها و عواقب کاربرد نوآوری</strong><strong>‌</strong><strong>های ارایه شده</strong><strong>،</strong><strong>کمبود ماشین‌آلات و ادوات، </strong><strong>کوچک بودن و پراکندگی اراضی دیم در زمره عوامل اصلی محدود کننده عملکرد گندم دیم در شرایط موجود می</strong><strong>‌</strong><strong>باشند</strong><strong>.</strong><strong>بنابراین، </strong><strong>افزایش تولید گندم مستلزم پذیرش ارقام اصلاح شده به همراه سایر </strong><strong>فن‌آوری‌های</strong><strong> مورد توصیه است. این </strong><strong>فن‌آوری‌های</strong><strong> مناسب، به تولیدات پایدار کشاورزی کمک نموده و آثار سوء عوامل محیطی را محدود می‌نماید، </strong><strong>هر چند به فعلیت رساندن تمامی ظرفیت</strong><strong>‌</strong><strong>های موجود امکان</strong><strong>‌</strong><strong>پذیر نبوده و مورد انتظار نیز نمی</strong><strong>‌</strong><strong>باشد.</strong>