نوشین، رقم جدید نارنگی برای مناطق مرکبات‌خیز شمال ایران

Abstract

نارنگی کلمانتین یکی از ارقام انتخابی مناطق شمالی کشور است که از برخی صفات دارای بازارپسندی مناسبی بوده ولی اندازه کوچک میوه، از معایب آن است. به منظور بهبود و اصلاح نارنگی کلمانتین جهت دستیابی به دورگ جدید با میوه برتر و درشت‌تر، پروژه‌ای در چهار فاز از سال 1368 لغایت 1388 با دورگ‌‌‌‌گیری‌ بین نارنگی کلمانتین به عنوان والد مادر و پرتقال‌های هاملین، مارس و سالوستیانا به عنوان والدین پدری به مرحله اجرا درآمد. دومین مرحله این تحقیق به گزینش ژنوتیپ‌های برتر بر اساس خصوصیات زودرسی یا دیررسی، درجه کم‌بذری، درشتی میوه، ضخامت پوست میوه و سهولت پوست‌گیری، درصد عصاره و همچنین عطر و طعم میوه انجام گردید. بر اساس این ارزیابی‌ها از کل 396 ژنوتیپ موجود، تعداد 68 نمونه دورگ انتخاب شد. مراحل نهایی این پروژه مربوط به عملیاتی است که به منظور بررسی وضعیت تطابق محیطی، روی نمونه‌های گزینش شده پیوندی روی پایه نارنج انجام شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ شماره 76109 که دورگی از کلمانتین و سالوستیانا می‌باشد، تاجی افراشته و کشیده داشت. میوه‌ها زودرس، بذردار، تقریباً پخت و با وزن متوسط 110 گرم در حد متوسط و بازارپسندی قرار داشت. پوست میوه تقریباً نازک و به آسانی قابل جدا شدن از گوشت بود. پوست و گوشت میوه‌ها در زمان رسیدن نارنجی روشن شده و عطر و طعم میوه عالی است. این ژنوتیپ از نظر عملکرد، وزن تک‌میوه و بریکس به ترتیب 10، 25 و 24 درصد برتر از والد مادری خود (نارنگی کلمانتین) بوده و حدود 15 روز نیز زودرس‌تر از آن می‌باشد که علاوه بر اهمیت اقتصادی برای باغدار، تا حدود قابل توجهی به خسارت‌های سرمازدگی متحمل است. بر این اساس انتظار می‌رود که ژنوتیپ گزینش شده بتواند به عنوان یک رقم تجاری از موفقیت خوبی در بازار تجارت برخوردار شود.