نقدهایی بر نظریات مزیتی تجارت بین الملل

Abstract

هستۀ اصلی نظریات تجارت بین الملل، نظریه‌های مزیت تجاری است. در این مقاله ضمن تشریح این نظریه‌ها، آن را مورد نقد و بررسی قرار دادیم. اولین تئوری تجارت بین الملل به وسیلۀ <em>آدام اسمیت </em>مطرح شد. گرچه این نظریه تحول شگرفی در تجارت و روابط بین الملل ایجاد کرد و در پی آن نظریات تکمیلی در عرصۀ اقتصاد بین الملل ارائه شد، ولی بر این تئوری‌ها نقدهای متعدد وارد است. نخستین نقد بر نظریۀ مزیت تجاری آن است که این نظریه در فضای کاملاً اقتصادی طراحی شده است، در صورتی که دنیای اقتصادی واقعی، دنیای اقتصاد سیاسی است. بنابراین در عمل مشاهده می‌شود که تجارت بین الملل براساس این نظریه انجام نمی‌شود. دومین نقد بر نظریۀ <em>آدام اسمیت</em> عدم توجّه این نظریه به مسئلۀ کیفیت در جریان صادرات و واردات است. تفاوت کیفیت از دلایل عمدۀ تجارت بین الملل به شمار می‌رود. سومین نقد بر نظریات آدام اسمیت صادرات فرهنگ در قالب صادرات کالا است. برخی از کشور‌های غربی فرهنگ خود را از طریق صادرات کالاها نشر می‌دهند. بنابراین برخلاف نظریۀ آدام اسمیت هدف تجارت فقط افزایش رفاه جهانی نیست، بلکه در پشت این صادرات انتقال فرهنگی و دیپلماسی فرهنگی نیز وجود دارد.