شایستگی‌های حرفه‌ای اعضای هیات علمی کشاورزی و منابع طبیعی برای آموزش تنوع زیستی

Abstract

در سال‌های اخیر شمار چندی از گونه‌های زیستی در ایران منقرض شده‌اند و شمار زیادی از آن‌ها نیز در معرض انقراض هستند این در حالی است که تنوع زیستی نقش مهمی در حیات و سلامت محیط زیست دارد. این موضوع شامل شمار زیادی از گونه‌های زراعی و باغی نیز می‌شود. دانشگاه‌ها می‌توانند نقش مهم و اساسی در حفظ و بهبود تنوع زیستی ایفا کنند. براین مبنا، مؤسسه‌های آموزش عالی در سراسر جهان تغییر ماموریت‌ها، هدف‌ها و چشم اندازهای خود برای توجه و تلفیق چالش‌های مربوط به حفظ تنوع زیستی را در کارکردهای خود آغازکرده‌اند. ایجاد چنین ساختار آموزشی به سادگی رخ نخواهد داد و نیازمند تحقیق، تفکر دوباره و باز بینی مؤلفه‌های دانشگاه است. مؤلفه انسانی نظام آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی یکی از ارکان این نظام به شمار می‌رود که درپیوندی پویا و هماهنگ با دیگر مؤلفه‌ها نقش محوری را در پیشبرد هدف‌های نظام ایفا می‌کند. لذا این تحقیق به منظور شناسایی مؤلفه‌های شایستگی‌های حرفه‌ای اعضای هیئت علمی برای آموزش تنوع زیستی انجام گرفت. این پژوهش با دیدمان کیفی و با روش تحلیل محتوای استقرایی انجام پذیرفت. داده‌های مورد نیاز با انجام مصاحبه نیمه ساختارمند با 24 تن از متخصصان حوزه آموزش محیط زیست و تنوع زیستی که به روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شده بودند، گردآوری شد. تحلیل محتوای استقرایی را با مشخص کردن جنبه‌های معنا‌دار بودن و آن گاه نمادگذاری آن‌ها در قالب شناسه‌های کیفی آغاز کرده و با مقوله‌بندی شناسه‌ها و ایجاد ارتباط بین مقوله‌ها ادامه یافت. این فرآیند به کمک نرم‌افزار MAXQDA اجرا شد. برای اعتبار بخشی یافته‌های کیفی، از راهبردهای بازبینی مشارکت کنندگان و بازبینی متخصصان استفاده شده است. یافته‌ها نشان دادند که شایستگی‌های حرفه‌ای اعضای هیئت علمی برای آموزش تنوع زیستی شامل شایستگی‌های مهارتی، شایستگی‌های دانشی، شایستگی‌های ارزشی و اخلاقی بود که هر کدام دارای نشانگرهایی هستند.